İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

timsâh

91
geçiş
33,7
milyonda
3.564.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,30

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cimâ97110,838,882,9994,1
ümmü’lkıyâs’dan3510,0011,121,7342,6
ağzın4549,828,101,9937,3
kalbi3259,738,801,7331,0
timsâhın3339,638,401,7329,2
hâssai3579,387,611,7225,8
nîl’in41678,996,471,9828,1
eti31198,876,551,7121,4
kuş42328,666,001,9725,5
mürd42468,605,911,9725,0
biemri32248,295,631,7017,6
açup32578,145,441,6916,8
nîl67047,954,982,3729,9
altına33187,915,131,6815,5
biemrillâh33427,835,021,6815,1
halâs39276,593,581,599,4
olduğu31.0566,423,401,578,7
hemân83.8656,052,942,4618,8
çıkup31.4156,032,971,517,1
aşağı31.6355,832,771,486,4
olur106.0125,752,622,6519,7
taşra31.7425,742,671,466,1
hudâ32.5825,202,111,334,2
eder44.2494,921,801,434,3
gibi44.6054,801,691,383,9
zîrâ33.5894,741,631,172,7
derler34.1234,541,431,092,2
içinde34.2734,491,381,072,0
ile1423.7694,271,132,036,8
vardır58.5684,241,111,202,3
dahi613.1863,890,751,001,4
olan36.7713,840,720,680,6
yine37.3723,720,590,580,4
ammâ515.2293,420,280,400,2
ve44147.9193,280,140,620,4
ü311.2953,11-0,02-0,030,0
edüp623.9573,03-0,11-0,190,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“timsâh” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (91) →
EÇS X Y160b … e keler ve vezaka ta‘bîr ederler üç nev‘a hayvânlar var, bu timsâh dahi hemân ayniyle anlara müşâbeheti vardır. Dörd ayağı ve …
EÇS X Y162b Ve bu diyâr halkının timsâh ile cimâ‘ etmelerinin aslı oldur kim ekseriyyâ halkının bel …
EÇS X Y371a–Y371b … ederler. Zîrâ bu tur‘a Nîl'den ayrılduğı mahalde bir amûdda timsâh tılısmı vardır. Hemân timsâh bu tur‘aya girince karnı üstün …
EÇS X Y164a Hâssa-i diğer: Timsâh diri iken gözün çıkarup cüzâm zahmetine mübtelâ olan kimesn …
EÇS X Y161b … n vardır. Hakkâ bu İsne ve İsvân vilâyetlerinde olan mefret timsâh Nîl'in gayrı yerinde yokdur. Hattâ Hafîr-i Kebîr derler bir …
EÇS X Y162b … âdet eylediler. Zîrâ ol diyârda timsâh ile cimâ‘ eylemek ve timsâh katl edüp derilerin kapularına mıhlamak ayıb değildir ve yi …
EÇS X Y163a Hikmet-i Hudâ ve hâssa-i timsâh
EÇS X Y161b "Ya sultânım, kendüden büyük elbette bir timsâh anı kovar" dedi.
EÇS X Y162b … i var, timsâh katl edene ve fîl öldürene kız verirler. Zîrâ timsâh ol diyârlarda ejderdir ve gâyet muzırdır, âdem ve hayvânât …
EÇS X Y161b "Ey, imdi eşini arar" derken hemân timsâh bizim geminin yanına gelüp memâliklerime,