İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uşşâk

51
geçiş
18,9
milyonda
5.983.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
29
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,54

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âgâze31910,4610,031,7336,2
medhûş47210,068,521,9939,5
mest41249,557,741,9935,1
kavli31708,806,871,7222,7
faslı31798,746,791,7222,4
kazâi32898,186,101,7119,5
birbirlerine33657,885,761,7018,1
makâmı45717,725,531,9622,9
tilâvet37596,924,711,6713,8
şehri45.6784,522,221,576,1
ederler34.5654,412,121,334,2
gibi34.6054,402,111,334,2
gelüp35.0514,271,971,293,7
cümle1221.1974,211,902,5414,3
ü511.2953,851,551,474,2
olup517.2813,240,941,071,7
ve34147.9192,910,602,005,6
ammâ315.2292,690,380,400,2
ile423.7692,460,150,200,0
edüp323.9572,03-0,27-0,360,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“uşşâk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (51) →
EÇS IX Y200a … üp ol şeb deff [ü] kudüm çalarak tevhîd-i erre ederek cümle uşşâk mest [ü] medhûş olarak ihyâ ederler. Âyîn-i kadîmleri böyle …
EÇS IX Y25b … erdârı ve kethudâyeri vardır. Ammâ nakîbi Uşşâk'dadır, zîrâ Uşşâk ile bu Kula şehrinin mâbeyni sekiz sâ‘atlik yerdir. Ve şehr …
EÇS X Y109a … asîdesin âgâze-i hicâz uşşâk ile tilâvet etdiklerinde cümle uşşâk mest [u] medhûş bî-hûş olurlar. Zîrâ ol gün anda cümle uşşâ …
EÇS IX Y254a … şlardır. Hicâz ve uzzâl makâmında âgâze etdüği mahal cemî‘i uşşâk mest [ü] medhûş olurlarmış. Hazret-i Alî Hazret-i Risâlet'i …
EÇS IX Y19b … bûbesine hadd [ü] hasr olmadığından uşşâkı çokdur. Anıniçün uşşâk şehri derler. Mahbûbları uşşâk perestlerdir. Hakîkatü'l-hâl …
EÇS VIII 367a Mâh-ı Temmûz-ı rûz-ı nevrûzda değme uşşâk bu ayn-ı zülâlin içinden üç kıt‘a taş çıkarmağa cür’et edem …
EÇS I 135b … şâk semâ‘ ederlerdi. Ve ba‘zı {mahalde} çeng çaldıkda cümle uşşâk mest [ü] medhûş olurdu. Riyâzât [u] mücâhede sâhibi bir pâd …
EÇS I 135b … cümle uşşâk başına cem‘ olup nây-ı Mevlâ[nâ] çaldıkda cümle uşşâk semâ‘ ederlerdi. Ve ba‘zı {mahalde} çeng çaldıkda cümle uşş …
EÇS I 206a Selânikî Ahmed Çelebi Dâvûd perdesinde bî-bâk kavl-i uşşâk okurdu. Ve,
EÇS X Y202a … caklardır. Meşâyihlerin at üzre ortaya alup önünde niçe bin uşşâk hû ismine meşgûl olup niçe bin tabl [u] kudüm [ve] def ü na …