İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ucu

85
geçiş
31,5
milyonda
3.777.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8534,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTTEÇSToplam
üçü·113113
ucu·8585
uçu1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tulça’ya3310,1311,951,7349,7
varır610310,037,852,4453,8
demirli3239,839,021,7331,9
yanmış3289,768,731,7330,7
müşâdır4769,677,711,9935,0
nihâyet4889,577,491,9933,8
rükni3489,537,951,7327,3
konak44248,015,231,9521,3
tarafı71.3147,364,402,5229,5
kûhı51.0037,234,312,1220,4
tâ122.6737,164,153,2746,7
cânibi115.6465,972,952,8926,0
imiş31.6475,832,851,496,7
azîm34.0974,551,541,142,5
nehri34.9854,281,261,011,7
üç37.1633,760,730,690,7
yine37.3723,720,690,660,6
ve56147.9193,630,592,508,7
vardır38.5683,510,470,490,3
iki39.4173,370,340,360,2
ile723.7693,270,220,380,2
olup417.2812,92-0,12-0,180,0
edüp323.9572,03-1,01-1,751,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ucu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (85) →
EÇS I 146b Mesîregâh-ı Istıranca dağları: Bir ucu Alman dağlarında nihâyet bulur çengelistândır. Bunda yeniçe …
EÇS IV 395b … r ve kanatları omuzu başındadır ve kuyruğu ardında tüğlü ve ucu tırnaklı ve elleri ve ayakları dahi kuş minkârı gibi tırnak …
EÇS VI 166a … n zincîrli çarhlara ve dollâblara bağlayup bir zincîrin bir ucu tâ aşağı nehr-i Neretva içinde kayalara bağlanmış kalın zin …
EÇS X Y292b … ak havada mu‘allak kalup mezkûr ipin bir ucu kazıkda ve bir ucu ber-havâ duran tobda kaldı. Ba‘dehu pehlivân elile ipe yapı …
EÇS V 167b … ente ve kal‘a-i Kotur'da, bir semti Dobra-Venedik'de ve bir ucu Burun kullesinde ve (...) ve bir ucu Pupuşka ve Pirmorya ve …
EÇS X Y153a … ı zerdûz filandıralar var kim yüzer zirâ‘ kaddi vardır. Bir ucu Nîl'e isâbet eder. Ve sütûnların zirvesinde olan orsa bayra …
EÇS X Y148b … mermer amûd kertiklerinden ma‘lûmdur. Ve şeyh-i Mikyâs bir ucu za‘ferânlı kâğıza Nîl-i mübârek kaç arşın olduğun yazup paş …
EÇS VIII 376b … bu Petriç dağları yaman ibret-nümâ kûh-ı bâlâlardır kim bir ucu tâ Alman dağlarından ve Bosna ve Hersek ve Destpot dağların …
EÇS X Y305a … -i Mısır'da bundan çok eyâlete mâlik hükûmet yokdur. Tâ bir ucu Mağrib-zemîn'de Fes pâdişâhiyle müşâdır. Ve bir tarafı Merâ …
EÇS IV 299a … rîb hânın boğazına geçirüp bir kavî kıfıl urup zencîrin bir ucu şâhın eşik ağası boğazında kalup hân ile ikisi dîvânhâne kö …