İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ummân

68
geçiş
25,2
milyonda
4.611.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6827,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
lahsa104611,4910,073,16122,2
bahri4980410,858,246,98469,6
mekrân4710,7711,472,0058,5
basra1117710,528,273,31105,1
aden3299,999,001,7331,8
sefîd3369,888,691,7330,4
muhît3599,607,981,7327,4
kûfe3989,217,251,7224,3
cezâyir31258,996,901,7222,8
yemen42138,876,541,9828,5
diyârı39946,533,901,6210,7
vilâyeti31.1786,303,661,599,7
şehri115.6785,973,262,9730,3
derler54.1235,292,591,869,6
tâ32.6735,162,481,425,4
zîrâ43.5895,162,471,647,1
içre45.3244,601,901,464,7
olur46.0124,431,721,394,0
gibi34.6054,391,691,202,9
ve90147.9194,321,596,3485,8
ü611.2954,111,401,524,2
yine37.3723,721,010,871,2
ammâ415.2293,100,380,460,3
bin312.2672,990,280,300,1
edüp523.9572,770,050,080,0
cümle421.1972,62-0,10-0,140,0
olup317.2812,50-0,22-0,280,1
ile323.7692,04-0,68-1,030,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ummân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (68) →
EÇS X Y255b … Zâbilistân ve Sîstân ve Kirmân ve Fâris ve sevâhil-i Bahr-i Ummân ve Basra ve Lahsa ve Istahr ve şîrâz ve Nîşâbûr ve Gûr ve E …
EÇS VII 173a … z'de olan gemiler aslâ bizim Akdeniz ve Karadeniz ve Bahr-i Ummân ve Bahr-i Okyûnûs ve Bahr-i Moltân ve Bahr-i Hindistân gemi …
EÇS VIII 254b … fezi nihâyetinde Ejder limanıyla ma‘rûf mellâhân-ı tüccâr-ı ummân ve bahr-i Okyanûs ve bahr-i Malağyan keştîbânları arasında …
EÇS II 256a … ğdâd ve Arab-ı Mevâl ve Arab-ı Mekke ve Medîne ve Bâdiye ve Ummân cümle urbân üç bin altmış kabiledir, dahi ziyâde demişler.
EÇS X Y450b … şilbe balıkları memdûhdur. Gerçi bu buhayre eyle bir bahr-i ummân değildir, ammâ bu bahr içre cemî‘i zî-rûh kısmı mevcûddur. …
EÇS IV 204b … dâ cüz’îdir. İçe uyûn-ı sağîreler munsabb olarak deryâ olup ummân olur. Ammâ kankı nehir mesâfe-i ba‘îdeden gelirse ana mahlû …
EÇS VII 112a … bin alaşa atları olur, deryâ-yı benî âdem ve devâbât Bahr-i Ummân talattumu gibi temevvüc edüp atlandıklarında âdem deryâsı ç …
EÇS IV 344b–345a … ukalâ-yı kudemâ-yı mühendisîn-i sâhib-i coğraflar Cezâir-i Ummân derler. Bu cezâyirin cümle kurâ vü büldân ve bâğ u besâtîn …
EÇS X Y251b Bu hisâb üzre rûy-ı arz ya‘nî cezîre-i dünyâ bu Bahr-i Ummân içre dâ’iren-mâdâr yigirmi bin yüz altmış mîldir. Ve Mısır …
EÇS II 351a–351b … p gark-ı âb oldu. Ancak buz pâreleri gelmeden ve Kızılırmak ummân olmadan mukaddem ubûr eden ağırlıklar halâs olup ba‘dehû gü …