İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

urûc

274
geçiş
101,5
milyonda
1.181.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi274111,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
urûc274274
urûç11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nerdübân6230011,797,997,84578,8
kademe5524311,778,127,39524,5
olunur801.38110,636,168,82532,4
âsumâna2524810,626,964,96194,3
taş481.09210,175,766,80292,0
semâya1620210,116,613,96116,3
âsumâne103610,058,423,1599,9
evci234839,965,874,71143,4
evce101959,455,983,1163,8
a‘lâsına7629,427,122,6356,0
ankebûtvâr5109,179,272,2357,3
minâreye5269,097,892,2345,7
nerdübânlar5479,007,032,2239,4
zirvesine4108,858,942,0043,5
bâlâya4218,807,871,9936,5
âsımâna4528,656,571,9828,8
zirvei73078,624,812,5533,4
câmi‘dir84148,574,572,7135,5
etdükde73818,454,502,5330,4
fevkânî74168,384,372,5229,2
kemend3238,377,331,7224,9
minbere3288,357,041,7223,7
idrîs41308,345,241,9521,4
nüzûl52318,344,742,1523,3
dağına3418,296,491,7121,3
câmi‘e41478,285,071,9420,4
bülendin3448,276,391,7120,9
kayaya3608,205,941,7019,0
kal‘aya119528,203,833,0838,1
ebri3628,195,901,7018,8
ayak64118,174,172,3123,4
sâ‘atde222.2398,163,604,3069,7
eflâke41928,144,681,9218,4
usret3908,085,361,6916,5
kûhı101.0038,003,622,9031,9
dağlara31527,854,601,6613,4
şerîfe42977,844,051,8815,0
îsâ43347,753,881,8614,1
etdikde78337,693,372,3920,1
etmeğe79207,593,232,3618,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“urûc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (274) →
EÇS IX Y309a … alâs: Bir taş binâ soffacıkdır. İki kademe taş nerdübân ile urûc olunur bir alçak mihrâblı soffadır. Kaçan kim Hazret-i Risâ …
EÇS IX Y345b … amelî sütûn-ı mevzûnlar üzre (---) kademe taş nerdübân ile urûc olunur kasr-ı âlî-misâl bir mahfildir. Cânib-i erba‘asında …
EÇS VIII 354b … ammâ minâresi yokdur ve câmi‘e altı kademe taş nerdübân ile urûc olunur bir kâr-ı kadîm bâbâyâne ma‘bedgâhdır. Bu câmi‘in ha …
EÇS VI 112a … tek durmağa karârım kalmayup tâ tobraların zirve-i a‘lâsına urûc edüp bir merkezden kal‘a içine bakdım. Sademât-ı top-ı kûpd …
EÇS IV 246a … dübanı kemendler ile yukaru kal‘aya çeküp asla bir tarafdan urûc olunması muhâl olur.
EÇS IV 232a … i rimâl-i türâbı nadaz nadaz edüp gubâr-ı gird-i siyâh evce urûc ederdi. Ve yine cevelân u deverân ederek halkı birbirine ka …
EÇS IX Y6b … içre iki sâ‘atde Q 4a P 4a ol cebel-i bülendin nısfına urûc etdükde şiddet-i hâr kemâlinde ve hevâ letâfetinde, ammâ sa …
EÇS VII 36b … resi ola, ammâ bu andan âlî ve mevzûndur. Hakîr bu minâreye urûc edüp şehrin deresi ve depesi ve tarz [u] tarhın cümle temâş …
EÇS VI 122b–123a … nca hemân hakîr-i fakîr kal‘a-i Litre'nin Uyvar kapusu üzre urûc edüp elime dal tîğ-i uryânım alup bir kerre derûn-ı dilden …
EÇS IX Y252a … a hâ’il cebel-i Kaysûn tâ zirve-i a‘lâsına sekiz bin adımda urûc olunur bir musattah yerdir. Anda bir kubbe-i âlî içre Hazre …