İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

usturlâb

39
geçiş
14,5
milyonda
7.643.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3915,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
müneccimîn41211,3311,492,0057,3
irtifâ31610,8010,661,7339,0
ilmi4482810,708,846,62460,5
hey’et33810,329,421,7333,4
bekavli922410,138,442,9988,0
iklîmi1231610,118,363,45116,1
rub35010,119,021,7331,7
büldân4909,998,591,9939,9
ekâlîmi31648,927,311,7224,5
beledi42698,737,011,9831,0
arzı89538,056,182,7953,0
şehir41.6516,284,391,9016,8
üzre1711.8895,553,633,7955,1
ile823.7693,461,541,866,7
ve18147.9192,000,070,210,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“usturlâb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
EÇS VIII 254a … rûzgâra mu‘âdil üstâd-ı hakîmin birisi ilm-i nücûm ve ilm-i usturlâb üzre rub‘ dâ’iresiyle mîl-i bu‘d-nazarıyla(?) hayâl-pesend …
EÇS VIII 325b Der-kavl-i müneccimîn ilm-i usturlâb üzre bu Girid iklîm-i sâlisde bulunup arz-ı beledi (---) ve …
EÇS VIII 249a … rz-ı beled-i Ağrıboz: Be-kavl-i müneccimân ber hükm-i ilm-i usturlâb bu şehrin iklîmi yigirmi sekizinci iklîm-i örfiyyede ve ikl …
EÇS X Y417a İlm-i hey’et ve ilm-i usturlâb ve rub‘ dâyire ile irtifâ‘ın alup arz-ı beledin ve tûl-i ne …
EÇS X Y69a … ilm-i Felsefiyyât ve ilm-i Edvâr ve ilm-i Zâyirce ve ilm-i Usturlâb ve ilm-i Harf (---) (---) ve ilm-i Hurûf ve ilm-i Nârencât …
EÇS VII 61b … r, ammâ ilm-i hisâb ve ilm-i hendese ve ilm-i nücûm-ı ilm-i usturlâb bunlardadır, ammâ bi-emrillâhi te‘âlâ ilm-i cıfır dahi bu k …
EÇS VIII 211b İlm-i usturlâb muktezâsınca be-kavl-i müneccimîn bu şehr-i Sidirkapsi iklî …
EÇS VIII 366b Der-hisâb-ı ekâlîm-i arz-ı beled-i şehristân: Be-ilm-i usturlâb bu şehir iklîm-i râbi‘de bulunup arz-ı beledi (---) dir. Tû …
EÇS VIII 280b … -ı arz-ı beled-i şehr-i iklîmât: Be-kavl-i müneccimîn ilm-i usturlâb üzre 28 (sekiz) inci iklîm-i örfîde bulunup tûl-ı nehârı (- …
EÇS VIII 220b Der-hisâb-ı ekâlîm-i arz-ı beled-i büldân: ilm-i usturlâb muktezâsınca iklîm-i örfiyyenin 28 iklîmindedir. Arz-ı bele …