İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

usturlab

6
geçiş
2,2
milyonda
33.018.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi62,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,56

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
usturlâb3939
usturlab66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bekavli32248,749,561,7334,0
ilmi68287,888,672,4461,0
arzı39536,687,471,7225,3
üzre311.8893,053,831,6110,5

Hemen solunda

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“usturlab” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6) →
EÇS V 95b Der-fasl-ı tâli‘-i imâristân: Be-kavl-i ilm-i usturlab Monla Bahşî eydir:
EÇS V 171b Der-vasf-ı ekâlim-i arz-ı büldân: İlm-i usturlab sâhibleri iklîm-i hâmisde bulup arz-ı beledi (---) (---) tû …
EÇS III 13b … Lâkin on yedinci iklîm-i örfiyyededir, demişler. Yine ilm-i usturlab üzre arz-ı beledi (---) ve atval-i nehârı (---) (---) dakîk …
EÇS IV 386b … eled-i Kürdistân: Evvelâ be-kavl-i Batlamyus-ı Filyos ilm-i usturlab üzre bu Cizre şehri iklîm-i örfiyyenin (---) sinde bulunup …
EÇS III 120a … dürüstdür. Atvel-i nehârî (---) (---) ve arz-ı beledî ilm-i usturlab üzre (---) (---) (---) (---) (---)
EÇS III 135b Der-beyân-ı iklîm-i arz-ı beled-i Filibe : Be-kavl-i ilm-i usturlab bu şehir iklîm-i hâmisin vasatında bulunmak ile tûl-ı nehâr …