İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vâlide

115
geçiş
42,6
milyonda
2.849.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
51
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11547,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kösem101811,2710,673,16135,1
sultânlara52110,239,452,2356,8
sultâna65510,188,322,4458,0
sultân’a5659,837,822,2344,7
câmi‘ine5879,667,402,2241,6
boğça4599,567,641,9934,7
izdin3219,508,711,7330,7
sultânların3249,478,521,7329,8
hâssı116398,905,663,2565,0
hâssıdır31198,716,211,7120,0
orta64018,575,462,3933,8
sultân454.1938,424,986,50225,8
yeni54268,245,112,1725,8
yük43488,155,081,9420,4
re‘âyâ32737,995,011,6815,1
medresei44637,834,661,9218,2
hammâmı111.7757,584,183,1343,2
kurbünde34207,524,391,6512,6
imâreti34947,334,151,6311,6
sadrıa‘zam35297,254,061,6311,3
koca36077,093,861,6110,5
câmi‘i184.6376,963,513,8755,1
kaya37436,843,571,599,4
tarafından39006,603,291,558,3
olunan39996,463,141,547,7
binâ63.5235,762,321,969,7
olmuşdur31.8505,642,251,374,6
oldu53.3615,562,131,727,0
içün32.0365,512,111,334,2
yetmiş32.2755,361,951,283,7
süleymân32.3715,311,891,273,5
tâ32.6735,141,721,213,0
kırk32.9944,981,561,142,5
andan68.9484,440,981,202,2
ve78147.9194,110,633,1213,8
olup817.2813,910,440,750,7
olan36.7713,840,380,400,2
paşa49.4783,770,310,380,2
dahi513.1863,620,150,230,1
cümle721.1973,43-0,05-0,090,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“vâlide” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (115) →
EÇS VIII 286b … Evvelâ Deli Hüseyin Paşa câmi‘i imâreti ve Tekye kapusunda Vâlide câmi‘i imâreti ve Velî Paşa câmi‘i imâretlerinin ni‘metleri …
EÇS VIII 247a … olancası iki aded hânlardır, ammâ hammâm ve kurbundaki hân vâlide sultânın hayrâtıdır kim izdin hâssı mâlıyla binâ olunmuşdur …
EÇS IX Y31b … letinde Sarhan livasında maktû‘u'l-kalem ve mefrûzü'l-kadem Vâlide Sultânlara mahsûs hâss-ı hümâyûndur. Senevî otuz yük akçe h …
EÇS VIII 235a Gerçi küçük şehirdir ammâ mu‘âf u müsellem vâlide hâssı olmağile gâyet ma‘mûrdur. Ve âb [u] hevâsı hûbdur. Ve …
EÇS VIII 201a … d Geray Hân'ın sebeb-i azli bu Tatarlar olmuşdur kim bunlar Vâlide hâssı olmuşlarken Mehemmed Geray Hân bunları Kırım'a kaldır …
EÇS V 15b Hakîr eyitdim, "Ey vâlide efendilerim, ne ağlarsız?" dedim.
EÇS IX Y269b Bu sene-i mübârekede Vâlide Sultân birkaç çâh-ı mâlar kazdırmış. Her biri âb-ı hayâtdan …
EÇS I 50b … ve Amasiyye ve Tokat ve Zile, Canik ve Arabgîr ba‘dehu Zile vâlide hâssı olmuşdur.
EÇS II 353b–355b … e iki yağlık ve bir hamâ’il gönderüp ehline dünyâ ve âhiret vâlide ve hacı babaya dünyâ ve âhiret baba ve dâmâdı ve oğullarına …
EÇS V 91a … kâ ki bu kal‘a-i Sultâniyye ilhâm-ı Rabbânî ile binâ olunup Vâlide Sultân binâsı olduğundan nâmına Sultâniyye kodular.