İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

varan

70
geçiş
25,9
milyonda
4.513.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,15
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: varan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ere62511,0210,182,4574,3
menem31310,2110,121,7336,9
elçiyi32210,069,361,7333,4
kovup3499,698,201,7328,3
ozan3499,698,201,7328,3
ḳız61789,637,342,4349,4
ileri33008,055,591,7017,4
didi35637,284,681,6613,7
katl48257,194,551,9117,6
gönderüp36397,124,501,6613,0
ederek32.0895,512,791,486,5
her55.9674,762,011,686,5
deyü46.0074,431,681,383,8
yine47.3724,141,391,242,8
paşa59.4784,101,351,363,3
ile923.7693,630,871,362,7
edüp723.9573,250,490,770,7
u417.4342,900,140,190,0
dahi313.1862,890,130,150,0
ammâ315.2292,68-0,08-0,090,0
ve16147.9191,82-0,94-3,679,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“varan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (70) →
DK VI 8 babası aydur hey oġul ḳız dileyü varan böyle varmaz ḳan ṭuralı aydur ya niçe varur baba didi ḳaŋlı …
EÇS IV 196a … olduğu beytü'l-hazeni içre olan gûnâ-gûn râyiha-i tayyibe, varan züvvârların bînîlerin mu‘attar eder. Husûsan bu maskat-ı re …
EÇS III 93a–93b … yiğit ile döğüşüp iki seyishâne mâlın aldınız ve ardınızca varan silâhdaşlarınıza kılıç kaldırup Çömez Hüseyin'i pârelediniz …
EÇS VI 119b Hemân asker-i İslâm'dan ileri varan yüğrük atlılardan on beş bin mikdârı küheylân atlı bir kerr …
EÇS IV 293a … r Haleb'e vardıkda İpşir eydür, ‘Devlet kanare yeridir. Her varan vezîri İslâmbol'da katl ederler’ deyü yüz bin özr ü bahâne …
EÇS VI 108b … l dahi zîr-i hisâra varup bir kemendli nerdübân-ı tavîl ile varan elçiyi derûn-ı hisâra alup bir dâne tabya küncinde nâmeyi o …
EÇS IX Y330b–Y331a … hânesinin bir köşesinde defn edeler. Zîrâ bu râh-ı Kâ‘be'ye varan ehl-i ırz kimseler bilir bu nisvân tâ’ifesinin çekdiği âlâm …
EÇS VI 175b … avfinden "Sem‘an ve tâ‘aten" deyüp illâ Venedik-i Bundukanî varan elçiye niçe zebân-dırâzlıklar edüp elçimizi redd etdiği mes …
EÇS X Y85a Temâşâsına varan âdemler fânûslar ve yel mûmları çerâgân edüp temâşâ ederler …
EÇS VI 119b … küffârları bile kıralım. Hani elinizde fermânınız" deyince varan askerimiz,