Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 38 | 1.171,4 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 52 | 21,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vardı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| seçdi | 4 | 4 | 10,45 | 11,87 | 2,00 | 65,9 | |
| koma | 6 | 52 | 10,44 | 8,76 | 2,44 | 61,6 | |
| râhata | 4 | 26 | 10,14 | 9,17 | 2,00 | 43,5 | |
| biŋ | 4 | 43 | 9,94 | 8,45 | 1,99 | 39,3 | |
| ilerü | 3 | 15 | 9,87 | 9,55 | 1,73 | 34,4 | |
| ḳarşu | 4 | 56 | 9,81 | 8,06 | 1,99 | 37,1 | |
| ha | 4 | 57 | 9,80 | 8,04 | 1,99 | 36,9 | |
| ayğır | 3 | 24 | 9,75 | 8,87 | 1,73 | 31,3 | |
| babasına | 3 | 24 | 9,75 | 8,87 | 1,73 | 31,3 | |
| hâbı | 5 | 116 | 9,64 | 7,34 | 2,22 | 41,2 | |
| ḫanuŋ | 3 | 43 | 9,53 | 8,03 | 1,73 | 27,6 | |
| dirse | 3 | 48 | 9,48 | 7,87 | 1,72 | 27,0 | |
| gidi | 3 | 56 | 9,40 | 7,65 | 1,72 | 26,0 | |
| ḫaber | 3 | 61 | 9,35 | 7,53 | 1,72 | 25,5 | |
| çoban | 4 | 130 | 9,22 | 6,85 | 1,98 | 30,2 | |
| bire | 9 | 583 | 8,78 | 5,85 | 2,95 | 55,6 | |
| oğuz | 3 | 157 | 8,64 | 6,16 | 1,71 | 19,8 | |
| aldı | 4 | 241 | 8,63 | 5,96 | 1,97 | 25,3 | |
| gitdi | 5 | 357 | 8,52 | 5,71 | 2,19 | 29,9 | |
| geldi | 5 | 660 | 7,77 | 4,83 | 2,16 | 23,9 | |
| aydur | 3 | 522 | 7,33 | 4,43 | 1,65 | 12,7 | |
| ise | 4 | 819 | 7,17 | 4,19 | 1,89 | 15,7 | |
| at | 3 | 1.891 | 5,63 | 2,57 | 1,44 | 5,7 | |
| tâ | 3 | 2.673 | 5,15 | 2,07 | 1,32 | 4,1 | |
| deyü | 5 | 6.007 | 4,75 | 1,64 | 1,52 | 4,6 | |
| iki | 3 | 9.417 | 3,37 | 0,26 | 0,28 | 0,1 | |
| yüz | 3 | 12.272 | 2,99 | -0,13 | -0,16 | 0,0 | |
| cümle | 4 | 21.197 | 2,62 | -0,50 | -0,83 | 0,5 | |
| u | 3 | 17.434 | 2,49 | -0,63 | -0,95 | 0,7 | |
| edüp | 3 | 23.957 | 2,03 | -1,09 | -1,96 | 2,3 | |
| ve | 12 | 147.919 | 1,41 | -1,72 | -7,93 | 27,5 |
Hemen solunda
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
vardı* ile tüm bağlamlar →“vardı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (90) →| DK I 35 | vardı | bu ḳırḳ yigidüŋ yigirmisi bir yaŋa yigirmisi daḫı bir yaŋa … | |
| EÇS IV 359a | … nden nûş edüp karneyninin vec‘aynı teskîn olup hâb-ı râhata | vardı | . Ba‘dehû hâb-ı râhatdan bîdâr ve şarâb-ı Şatt'dan huşyâr ol … |
| EÇS I 114a | … ı haymede sâkindir" deyü su’âl edermiş. Ol ise İslâmbol'da " | Vardı | Murâd yetmiş guruşa aldı, Murâd yetmiş guruşa {verdi}" deyü … |
| EÇS I 120b | "Efendi kabr-i Eyyûb'u bulamadığı hicâbından hâba | vardı | " deyü niçe ta‘n-âmîz güft [u] gûlar etdiler. |
| EÇS VIII 208a | … elinden dest-i kahr ile alırken derûn-ı kal‘ada bir Yahûdî | [vardı] | . Cümle bu eyâlet ol Yahûdî'nin kabza-i tasarrufunda olup Ka … |
| DK III 175 | gibi söyler didi | vardı | yirinde oṭurdı bu kez boġazça faṭma dirler bir ḫatun var-ıd … |
| DK III 184 | … bi al yaŋaġum yırtduġum çoḳ gelen-ile gidenden ṣorduġum çoḳ | vardı | |
| EÇS I 15a | … ır ejder-i âteş-feşân-misâl yüz pâre balyemez top-ı kûpları | vardı | kim rû-yı deryâda bu üç kovan toplarından kuş uçmak muhâl i … |
| DK VIII 17 | … üŋi ḳılıç kesmesün didi depegöz oġuzdan çıḳdı bir yüce ṭaġa | vardı | yol kesdi adam aldı böyük ḥarāmi oldı üzerine bir ḳaç adam … |
| EÇS III 26b | … ir tâbût bile giderdi. Ol tâbût kangı şehre ve kangı hudûda | vardı | ise ol mahalle arz-ı mukaddes dediler. Bu tâbût hikâyesi Ku … |