İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

varsun

14
geçiş
5,2
milyonda
17.801.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,52
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: varsun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
didi65638,418,002,4455,0
aydur35227,527,111,7223,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“varsun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
DK IX 42 … n al ayġırum getürüŋ oġlum binsün il ürkmedin oġlum meydana varsun girsün didi oġlanı ṭonatdılar
DK III 133 … ar gelür bundan kiçer uralum anı aŋa varmasun teŋine tuşına varsun didiler beyrek aydur mere yüzüŋüz aġ olsun aġaŋuzuŋ etmegi …
EÇS X Y247a "Bunu paşaya verin, askeri vursun versün varsun, Mısır'dan Rûm'a gitsin, Bağdâd gelsin, Bağdâd gelsin" deyü …
DK II 16 … na ulu ḥayf ider-idük didi şökli melik aydur altı yüz kāfir varsun ḳoyumnı getürsün didi altı
EÇS IX Y316b … kda, (---) (---) (---) (---) niyyet etdiyse tekrâr Ka‘be'ye varsun. Evvelki gibi yedi kerre dahi tavâf eylesün ve yine yedi (- …
DK VII 15 … yidi ḳal'anuŋ kilidin alan eylik ḳoca oġlı dülek evren bile varsun didi ḳoşa burcdan ḳayın oḳı eglenmeyen yaġrınçı oġlı ilalmı …
DK VII 15 senüŋ-ile bile varsun didi ayġır gözler ṣuyından at yüzdüren elli yidi ḳal'anuŋ k …
DK VII 16 senüŋ-ile bile varsun didi üç kerre yaġı görmese ḳan aġlayan ṭoġsun oġlı rüstem b …
DK VII 16 … le varsun didi ejdehalar aġzından adam alan delü evren bile varsun yirüŋ bir uçından bir
DK III 58 … zı istemege kim vara bilür maslahat gördiler ki dede ḳorḳut varsun didiler dede ḳorḳut aydur yarenler çünki meni gönderürsiz b …