İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vatan

53
geçiş
19,6
milyonda
5.778.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5321,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
vatan·5353
vaṭan1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
celâyı3310,7812,641,7352,6
cilâyı3310,7812,641,7352,6
edindiler31410,5210,411,7338,0
edinüp610410,298,522,4459,3
edinen33610,119,051,7331,9
bularak34010,058,901,7331,3
câyı113069,977,843,3098,3
tenâsül3839,507,851,7226,8
terki3859,487,811,7226,6
birin31948,646,621,7121,7
ibtidâ81.7477,194,872,7338,7
oğlu37596,924,651,6613,6
ba‘dehu32.1635,473,141,547,8
gelüp65.0515,272,922,1313,9
birer32.6815,172,831,496,6
şehri55.6784,842,491,849,1
cemî‘i33.6874,722,371,405,0
hâlâ33.7214,702,361,395,0
hazreti35.9454,031,681,192,9
edüp1023.9573,771,411,977,2
olup317.2812,500,140,160,0
ile323.7692,04-0,32-0,420,2
ve11147.9191,28-1,08-3,698,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“vatan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS I 174b … pler ile bağlı çömlekler bırağup içine kaya balıkları girüp vatan dutarken dutulup kebâb olur. Bu tâ’ife cümle üç yüz neferdi …
EÇS X Y38b–Y39a … ğrul, Moğol u Boğol-ı gûl-i beyâbân Tatarı derdinden terk-i vatan edüp Ahlât şehrine gelüp anda (---) sene Y 39a sâkin olup …
EÇS IX Y184a Tûfân'dan sonra Nûh aleyhisselâm oğlu Hâm vatan edinmişdir. Ba‘dehu İşpanya binâ etmişdir. Ba‘dehu Emeviyyû …
EÇS IX Y81b … âlarındandır. Aydın Bay oğluna mu‘allim olup bu şehri cây-ı vatan edüp âsûde olmuşdur. Hâlâ merkad-i pür-envârı ve savma‘ası …
EÇS X Y3a … hübût-ı Âdem'den sonra ibtidâ Mısır'a Q 160b kadem basup vatan edinen ibtidâ Hazret-i ebü'l-beşer Âdem Safiyyullâh'dır.
EÇS IX Y271b–Y272a … hânedânın kayası başka başka yaradılmış. Herkes birin oyup vatan edinmiş. Ve her birinin mâbeyninden yol geçer kumsal yollar …
EÇS IV 376b … m-i arza istîlâ edüp her biri bir diyâra perîşân olup cây-ı vatan edindiler. Ammâ bu İmâdiyye gârlarında ibtidâ vatan edinen …
EÇS IX Y107b … olu cânibinden niçe yüz Türkman obası ve develeri ile gelüp vatan dutmuşlardır. El-hâsıl cemî‘i adalar bî-hâsıldır ammâ bu İs …
EÇS X Y76a–Y76b … ruhsat verüp zulümleri haddan aşup ahâlî-i vilâyet cilâ-yı vatan etmeğile şehrin amâr olan der ü dîvârları Y 76b ve kûçe b …
EÇS IV 241b … i Dânişmendiyye ve Âl-i Çobaniyân ile diyâr-ı Âzerbaycân'da vatan idinüp şehr-i Ahlat'a ve Erzurûm'a ve Diyârbekir ve Irâk ve …