İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vaz

73
geçiş
27,1
milyonda
4.305.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
26
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
vaz7373
va‘z4646
vâ‘z11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mîzâbı31010,2110,441,7338,4
rahmeti3399,788,471,7329,5
ortasına3429,748,371,7329,0
amûdı31998,506,121,7119,6
olunmuş54808,215,592,1929,0
mihrâb32768,145,651,7017,7
yerine44358,015,411,9522,2
olundu78767,925,212,5737,0
kullei33577,845,281,6916,1
sengi45027,835,201,9521,1
olunmuşdur81.3947,484,732,7237,2
eyledi34957,444,811,6714,2
edince35247,364,731,6713,9
olunan39996,523,791,6110,2
olunup51.7536,493,722,0716,6
kubbei31.0826,413,681,609,8
hânı32.5435,232,451,415,3
biri32.8195,092,301,384,8
üzre911.8894,621,812,149,8
edüp1823.9574,621,803,0219,5
kal‘a34.5574,411,601,162,7
iki69.4174,371,561,625,1
yine47.3724,141,331,202,6
her35.9674,021,220,991,6
u717.4343,710,891,222,2
ammâ415.2293,100,280,350,1
ile423.7692,46-0,36-0,570,3
cümle321.1972,21-0,61-0,920,6
ve15147.9191,73-1,09-4,3911,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“vaz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
EÇS VI 14a … ‘akisinin cânib-i şarkîsinde müzehheb ve mufazzaz bir kürsî vaz‘ edüp hâlâ zamânımız üstâdları ana bir tîşe ve bir mıtraka …
EÇS VII 80b–81a … bet-endîş-i dûrbîn-fikr görse kim bu kal‘a gâyet mahallinde vaz‘ olunmuş, ammâ gâyet küçük kal‘adır. Hemân Koca Mi‘mâr Sinâ …
EÇS VI 51b Bir hayr-ı azîm eyleyüp ehl-i sefer içün / Vaz‘ eyledi bu hân-ı safâhâneyi paşa / Bir mevzi‘-i zîbâ ve lat …
EÇS VIII 278a–278b … e ince mermer sütûncuklar üzre bir kubbe-i nüh-tâk-ı revâkı vaz‘ edüp altında havz-ı pâki âb-ı hayât ile memlû olup bir yek …
EÇS IV 356b … r-i Hakk ile bu Beyt-i Ma‘mûr hâlâ Mekke-i Mükerreme yerine vaz‘ olunup Hazret-i Âdem fermân-ı Hakk ile Kûfe'den Mekke zemî …
EÇS II 325a–325b … dehû bu demir direciği bu iki mıknatıs taşlarının mâbeynine vaz‘ edince iki seng-i mıknatısın mâbeyninde mu‘allak kalmışdır …
EÇS VII 137b–138a Bu câmi‘ içre dörd aded sütûn-ı müntehâlar vaz‘ olunup münakkaş tavan üzre kiremit örtülü ve bir kıble ⟦13 …
EÇS I 11a Ve kıble tarafında nîm kubbe içre yine nîm kubbede mihrâb vaz‘ olunmuşdur. Ve kıble kapusu üzre dahi nîm kubbeler ile meb …
EÇS VII 11b … m-i şerîf bulunup yine bu türbe-i pür-envâr üzre ke'l-evvel vaz‘ olundu.
EÇS X Y72b … câc düstûrü'l-amel ve ihticâc olunmak üzre kulle-i hızâneye vaz‘ olundu: