İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vechi

237
geçiş
87,8
milyonda
1.370.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi23796,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
vechi237237
vechî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tesmiyesi6217712,268,967,86673,3
arzda4028011,317,676,29352,4
tesmiyyesi226911,208,834,68233,4
oldur4260210,686,636,42306,9
arza126410,358,063,45112,6
meşrûh102910,278,943,16107,9
denmesinin7219,808,892,6475,0
olmasının6499,437,452,4450,8
bânîsi165669,355,333,9087,6
demenin5149,358,992,2354,4
ber5429,207,402,2242,0
müstevlî51278,815,812,2030,6
müsemmâ51438,755,642,1929,5
tesmiyesinin368,669,471,7335,3
münevver51768,635,342,1827,4
münteşir3238,567,541,7225,8
kaçan62928,544,872,3729,1
rivâyet3358,506,931,7223,1
cibâli3458,456,571,7121,6
galat41398,455,361,9522,0
münevveri3498,436,451,7121,1
dir53038,254,552,1422,1
adâlet42068,214,791,9318,9
ismiyle31398,034,941,6814,8
lisânı131.4328,003,693,3342,7
ba‘zılar31777,894,591,6613,4
evlâdı43297,864,111,8815,3
mübârek54817,833,892,0817,7
aslı32487,664,111,6311,5
nâmıyla32737,593,971,6210,9
yüzünde32807,573,931,6210,8
misli32827,573,921,6210,7
sağîr32977,523,851,6110,4
kârı45537,373,361,8111,5
binâsı33767,333,511,589,1
leh34127,243,371,568,6
şerîfi46357,233,161,7810,5
imâr34407,183,281,558,3
demekdir34557,153,231,558,1
anıniçün46977,133,031,769,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“vechi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (237) →
EÇS IX Y222a Netîce-i kelâm bu vech-i arzda böyle bir vâcibü's-seyr ibret-nümâ bir deyr-i kübrâ y …
EÇS I 6b … oldular. Meğer hakîr minber dibinde sâkin olup bu münevver vech-i hasenli cemâ‘ati temâşâ etmede hayran oldum. Hemân cenbimde …
EÇS VIII 380b … le feth olup ismine "Hayri bolu"dan galat Hayrabolu derler. Vech-i tesmiyesi budur.
EÇS IX Y339b Hulâsa-i kelâm vech-i arzda Beytullâhi'l-harâmdır ki ibtidâ binâ olunduğuna nass- …
EÇS III 52b … i'nin kizbini oranlamak içün eydür: "Ya bilmez misiz kim bu vech-i arz üzre demirkazık yıldızı niçe sâbitedir. Yıldız rûzgârı …
EÇS IV 307a Vech-i tesmiyyesi ve ibtidâ bânîsi oldur kim kaçan Âdem-i Sânî ya‘ …
EÇS I 15a … mîmin] fermân etdükde mi‘mâr arşını hisâbı üzre fermân edüp vech-i dîvârın taşrasından kullelerin devr ederek hisâb olundukda …
EÇS IX Y372b Menzil-i el-Hûra: Bu mahalle Hûra demenin vech-i tesmiyesi oldur kim şâm kurbunda Havrân nâm vilâyetden Hazr …
EÇS IX Y15a–Y15b … t-i sahrâsı hâmûn fezâsı kurâ ve kasabâtlar ile tezyîn olup vech-i arz sebzgûn çemenzâr mezâri‘ler ve bâğ u besâtînler ile cüm …
EÇS IV 204a … âl etmişlerdir. Ammâ İbn Abbâs'dan Uvvukî rivâyet eder kim "Vech-i arzda cümle uyûn-ı sağîr ü kebîrler beden-i insânda urûklar …