İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vir

11
geçiş
4,1
milyonda
21.277.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
97
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,67
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
murad4812,7513,902,0071,7
ḳız41789,449,432,0044,6
didi45637,847,771,9935,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“vir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
DK III 54 … muma varmadın ol maŋa baş getürmek gerek bunuŋ gibi ḳız alı vir
DK VII 13 … nuŋ aṣlanı ḳaraçuġuŋ ḳaplanı devletlü ḫan meded maŋa leşker vir meni babam ṭutsaḳ olduġı ḳal'aya gönder didi bayındır
DK III 54 … ŋ ḳızın alı vireyin didi beyrek aydur baba maŋa bir ḳız alı vir kim men yirümden ṭurmadın ol ṭurmaḫ gerek men ḳara ḳoç atum …
DK V 41 … nüm göksümi baṣup ḳondı ṭatlu menüm canumı alur oldı babama vir didüm can virmedi anama vardum can virmedi dünye şirin can …
DK III 39 … rü vardı pay diledi hey big yigit bize daḫı bu geyikden pay vir didi
DK X 26 … a kendü arasına bıraḳdı ḳız aydur ḳılıcuŋ gider yigit murad vir murad al ṣarılalum didi
DK VI 50 … ḳız 'işḳına bir hū didi ḳan ṭuralı mere kāfir aşlanuŋı ḳoyu vir gelsün didi ḳara polat öz ḳılıcum yoḳ kim ḳarvaşduġı dem ik …
DK II 88 … ŋ var-ise şökli melik ḳara gözlü ḳızuŋ var-ise getür ḳazana vir mere kāfir senüŋ ḳızuŋdan oġlı ṭoġsun siz anı ḳazan bige ḳa …
DK X 31 … etürenüŋ başın kesem irkek siŋegi üzerüme ḳondurmayam murad vir murad al andan git yigidüm didi oġlan aydur
EÇS II 357b … . Hacı Bayrâm-ı Velî âciz olup eydür: "Hâtûn bana sehl ârâm vir, def‘-i hâcet ideyim" deyü bir ibrîk alup bir köşede pinhân …