İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

virdi

69
geçiş
25,6
milyonda
4.595.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı641.972,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,80
EÇS D 0,67

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: virdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
selam85411,069,502,8290,7
çuḳa4210,8513,262,0068,0
ḳarımışıdı4310,8312,672,0068,0
yorıyu42010,529,932,0048,0
cübbe42610,439,552,0045,7
ölke3310,4212,261,7351,0
dedem42910,399,402,0044,7
biglik3510,3811,521,7344,3
taḫt3810,3210,841,7340,4
oğlana43710,279,052,0042,7
teküre31310,2310,141,7336,9
beyrege31510,199,931,7336,0
ta’āla32310,069,321,7333,2
zebân32710,009,091,7332,2
ḫaber4619,988,321,9938,5
birin81949,967,662,8169,4
ağça3389,848,591,7330,0
ḳorḳut3509,698,201,7328,3
ḳaldı3669,517,801,7226,6
aḫır3699,487,731,7226,3
beyrek41279,397,271,9932,5
aldı62419,316,932,4345,9
aydur105229,116,553,1371,4
ḳırḳ31149,077,011,7223,3
ḫan31199,036,951,7223,0
daḫı31508,816,611,7121,6
oğlı31538,796,581,7121,5
oğuz31578,766,551,7121,4
ḳara44927,875,311,9521,7
geldi56607,815,212,1826,5
didi35637,284,701,6713,8
hem49057,074,431,9117,0
olan86.7715,262,532,3414,9
üç57.1634,501,771,585,2
gelüp35.0514,261,541,142,5
iki49.4173,791,051,041,7
ve4147.919-0,18-2,92-13,1337,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“virdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (69) →
DK IX 65 … ara ṭaġdan oġlana yaylaḳ virdi ḳara ḳoçı yügrük atdan tavla virdi aġça yüzlü oġlına aġça ḳoyun şölen virdi
DK VIII 33 … yapaġulu ḳocayı aŋa ḫizmetkār virdiler dört oġlı olan birin virdi üç olan birin virdi iki olan birin virdi iki oġlançuġum var …
DK III 12 … dı buyuruḳ itdi mere bazirganlar allah ta'āla maŋa bir oġul virdi varuŋ rum iline menüm oġlum içün yaḫşı armaġanlar getürüŋ m …
DK IX 56 ḳara polad uz ḳılıcın kuvvet virdi ḳarġu ṭalı süŋüsin himmet virdi yanındaġı üç-yüz yigidin ma …
DK II 61 ögüt virdi aydur ḳanḳıŋuza yapışurlar-ise ḳazan ḫatunı ḳanḳıŋuzdur diy …
EÇS IV 266b … zerimize gelse niçe ederdiniz?", dedüğü gelüp zuhûr etdiğin vird-i zebân etmişdi. {Ve Demircioğlu} "Bu keşf ü kerâmetdir?", de …
DK II 110 … ġlı uruz başına azad eyledi cılasun ḳoç yigitlere ḳıla ölke virdi şahvar cübbe çuḳa virdi
DK III 88 virdi aydur ne oturursın sulṭanum pay piçen big ol saŋa vireçegi …
DK VIII 74 virdi hem başaṭa alḳış virdi ḳara ṭaġa yetdügüŋde aşıt virsün ḳan …
DK III 130 … ur elüme girdi ileteyim ṣaḳlayayım didi ozan ḳopuzı beyrege virdi beyrek ḳopuzı aldı babasınuŋ ordusına yaḳın geldi baḳdı gör …