İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

viren

11
geçiş
4,1
milyonda
21.441.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,74
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: viren) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
üzilmesün4413,0914,902,0082,8
allah53898,688,622,2350,1
ḳara34927,617,551,7225,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“viren” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
DK IV 114 allah viren ümiẕüŋ üzilmesün aḫır ṣoŋı aru imandan ayırmasun aġ alnuŋda …
DK II 114 … görsün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun allah viren umuduŋ üzilmesün yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı adı gör …
DK IX 67 … ṭaġlaruŋ yıḳılmasun kölgelüçe ḳaba aġacuŋ kesilmesün allah viren ümidüŋ üzilmesün günahuŋuzı adı görklü muḥammede baġışlasun …
EÇS IV 319b–320a … 'a vâsıl oldukları sâ‘at Sîn kal‘asın Kızılbaş-ı bed-ma‘âşa viren mîr-i mîrânları ve gayrı ümerâları ve cümle iş erlerin katı …
EÇS IV 212a–212b … ar'ı ana muzâf edüp Sincâr derler. Hâlâ keştî-i Nûh'a rahne viren mahalle Sin kayası derler. Bir diş gibi kayadır kim kal‘a-i …
DK II 89 … ri yetdi ḫanum görelüm kimler yetdi ḳara dere aġzında ḳadir viren ḳara buġa derisinden bişiginüŋ yapuġı olan acıġı ṭutanda ḳa …
DK X 52 yigit ala gözüŋ açġıl yigit ḳādir viren ṭatlu canuŋ uyḫu almış yigit ḳarusından ḳollaruŋı baġlatmaġ …
DK VI 106 seni nāmerde muḥtaç itmesün allah viren ümiẕüŋ üzilmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl ol …
DK I 64 … ış açġıl aḫı on ikice süŋüçügüŋ üzen olmış yıġşur aḫı taŋrı viren ṭatlu canuŋ seyranda imiş indi
DK IV 98 viren ḳara buġa derisinden bişiginüŋ yapuġı olan açıġı ṭutanda ḳa …