Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 4 | 123,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 17 | 6,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yalan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yalan* ile tüm bağlamlar →“yalan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (21) →| EÇS IV 292b | … vahhidiz ve muhibb-i Hânedânız ve huddâm-ı vüzerâyız. Bizde | yalan | harâmdır. Husûsan Hazret-i Risâlet-penâh hadîsinde ' ⟦Arapç … |
| DK Muk. 13 | … ne düşinçe toġmasa yig ata adın yorıdanda devletlü oġul yig | yalan | söz bu dünyede olınça olmasa yig girçeklerüŋ üç otuz on yaş … |
| EÇS VIII 349b | … ünde dahi acâyib mâr-ı mâhîler olur ammâ bunun yılan balığı | yalan | dünyâda gâyet lezîz ve nâfi‘ ve mukavvîdir. |
| EÇS IV 219a | Tu darav dike / Sen | yalan | söylersin |
| EÇS III 39b | … üp mürd olur. Bu âsitâne kapusu önünde yatan cümle mevtâlar | yalan | yemîn edüp Şem‘ûn kapusuna el uranlardır. Niçeler havf edüp … |
| EÇS VIII 192b | … besleyüp zahâ’ir vermeden âcizler olup "Kuban dondu" deyüp | yalan | haber verdiler. |
| EÇS I 115a–115b | " | Yalan | söyler anam borçlu değildir bok yer, anam tütün içerken dut … |
| EÇS II 302b–303a | … ından çıkarır. Ve sinirlerin kesüp hırsızları leng eder. Ve | yalan | şâhîde damga urup burnun ve kulağın budar. Ve dûzdânların e … |
| EÇS VII 176b | Ammâ bunların bir ey hâlleri var, aslâ | yalan | söylemezler ve yalan nedir bilmezler ve zinâ ve livâta ve c … |
| EÇS X Y240a–Y240b | … tdirmezler; kadısı çok, mahkemelerinde doğru söyler yok; ve | yalan | şâhidi çok ve lecûc ve lecûc kavmi çok, Y 240b meskenet i … |