İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaluŋuz

19
geçiş
7,0
milyonda
13.502.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Dede Korkut Kitabı17524,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
DK D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaluŋuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḫaberin61612,4612,702,4596,5
gözüm95012,0611,643,00129,5
oğul1227010,419,623,46137,6
a31359,328,621,7330,0
yigit31389,298,591,7329,9
ḳazan32368,597,821,7226,6
didi35637,406,561,7121,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yaluŋuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
Mait … u[rḳa]ru sar samar köp ḳalın [ḳuw]raġdın öŋi ödrülüp y[a]ḳa yaluŋuz aġlaḳ sögüt tübinte olurġalı küseyür erdim ..
DK III 94 … ṭonlar geydiler vay bigüm ḳarṭaş muradına maḳṣudına irmeyen yaluŋuz ḳardaş diyüp aġlaşdılar bögrişdiler beyregüŋ yavuḳlusına ḫa …
DK IV 56 … a göksümde südüm oynar yaluŋuzça oġul görinmez baġrum yanar yaluŋuz oġul ḫaberin ḳazan digil maŋa dimez olur-iseŋ yana göyine ḳ …
DK IV 90 … ve kibi kükredi arṣlan kibi aŋradı na'ra urup hayḳırdı yapa yaluŋuz kāfire at depdi ḳılıç urdı
DK VIII 62 gözüm gözüm yaluŋuz gözüm sen yaluŋuz göz-ile men oġuzı ṣındurmış-idüm ala gözd …
DK I 58 … le alça ḳanum silmeyinçe ḳol bud olup yir üstine düşmeyinçe yaluŋuz oġul yollarından dönmeyeyim yaluŋuz oġul ḫaberin a dirse ḫa …
DK IV 62 … le alça ḳanum silmeyinçe ḳol buṭ olup yir yüzine düşmeyinçe yaluŋuz oġul ḫaberin almayınça kāfir yollarından dönmeyeyin didi
DK IX 48 … baŋ var-ise aġlatmaġıl aġ pürçeklü anaŋ var-ise buzlatmaġıl yaluŋuz yigit alp olmaz yavşan dibi berk olmaz ḳadası yetmiş
DK I 56 oġul güç-ile buldum yaluŋuz oġul ḫaberin a dirse ḫan digil maŋa karşu yatan ala ṭaġdan …
DK VIII 62 gözüm gözüm yaluŋuz gözüm sen yaluŋuz göz-ile men oġuzı ṣındurmış-idüm ala gözden ayırduŋ yigit m …