Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 5 | 154,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 34 | 13,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaman) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sadak | 6 | 24 | 11,61 | 11,08 | 2,45 | 81,9 | |
| cılu | 4 | 4 | 11,57 | 13,08 | 2,00 | 72,6 | |
| caman | 3 | 7 | 11,06 | 11,86 | 1,73 | 44,9 | |
| sadaklı | 3 | 35 | 10,38 | 9,53 | 1,73 | 34,0 | |
| noğay | 3 | 149 | 9,03 | 7,44 | 1,72 | 25,1 | |
| mi | 4 | 239 | 8,88 | 7,18 | 1,99 | 32,0 | |
| tatarı | 3 | 230 | 8,51 | 6,82 | 1,72 | 22,5 | |
| der | 3 | 613 | 7,24 | 5,40 | 1,69 | 16,7 | |
| su | 3 | 1.367 | 6,13 | 4,25 | 1,64 | 12,0 | |
| nehri | 5 | 4.985 | 5,03 | 3,12 | 1,98 | 12,8 | |
| ve | 25 | 147.919 | 2,47 | 0,55 | 1,58 | 3,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yaman* ile tüm bağlamlar →“yaman” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (39) →| EÇS I 121b | … Ömer istimâ‘ olunmamışdır. Haşâ sümme hâşâ ism-i Ömer'e adı | yaman | derler. |
| DK IV 25 | … amma azġun dinlü kāfirdür ḫub yirde ṭuş oldı veli maŋa sen | yaman | yirde duşaḳ olduŋ oġul didi |
| EÇS VII 171b | … er, ammâ askerinin nısfı Mujik Kazağıdır ve nısfı Heşdek ve | Yaman | Sadak askeridir. Bunlar Kalmık ile sulh edüp kardaş olmuşla … |
| EÇS VII 167a | … kenârlarıdır kim ma‘mûr u âbâdânı yokdur, Kalmık kâfiri ve | Yaman | Sadak Tatarı hükmünde deşt-i Kıpçak'dır. Ammâ bender iskele … |
| EÇS VII 163b | … i Tatar Caman der, kavm-i Dağıstân Yaman suyu der. Hakkâ ki | Yaman | şedîd akar coşkun dîvâne sudur kim vilâyet-i Dâdyân'dan gel … |
| EÇS IV 302b | "Ey Evliyâ akam, bu Bitlîs hânıyla bu ramazânda | yaman | ceng-i âlî edipdir. Aslı ne olupdur?" dedikde, |
| EÇS II 360b–361b | … ü ma‘lûmunuzdur. Atalar sözün tutmayan hatalar demiş, el mi | yaman | beğ mi yaman demişler ve Sultân Murâd tâbe serâh hazretleri … |
| EÇS VIII 189b | … Ulu Noğay ve Kiçi Noğay ve Urumbet Noğay ve Şıdak Noğay ve | Yaman | Sadak Noğay ve Deveyeli ve Nevrûzeli ve Çobaneli ve Arslan … |
| EÇS V 43a | … kalpakların taşlayup Hân alacığına yığınak edüp "Cılu cılu | yaman | yaman Hânım" deyü feryâd etdiklerinde, |
| EÇS V 38b | … i at boynuna düşüp Bucak Tatarlı "Kavur cav katı caman katı | yaman | " deyüp bize işâret ederek kaçarlar, ammâ meğer murâdları kâ … |