İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaman*

9 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
54
geçiş
20,0
milyonda
9
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4920,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,39
EÇS D 0,74

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaman) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sadak62411,3010,612,4578,0
cılu4411,1412,612,0070,0
caman3710,6511,391,7342,9
karaağaç31710,4410,111,7336,6
sadaklı33510,119,061,7332,0
noğay61499,927,972,4454,7
yahşı3689,658,111,7327,9
bîamân3869,467,771,7226,5
mi42398,816,711,9829,4
tatarı32308,446,351,7120,5
adı34647,575,341,6916,4
der36137,204,931,6814,7
hakkâ38686,744,431,6512,7
su31.3676,113,781,6110,2
ki32.4265,312,951,517,1
nehri54.9855,022,651,8810,0
deyü46.0074,432,061,525,3
ve31147.9192,780,391,312,2
cümle321.1972,21-0,18-0,230,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (54) →
EÇS VII 173b Bunlar dahi Yamanca Noğay'dan ve İçeli Heşdeğinden haber alup ol gece atlanup g …
EÇS I 121b … Ömer istimâ‘ olunmamışdır. Haşâ sümme hâşâ ism-i Ömer'e adı yaman derler.
EÇS III 30b … varup hayme ü hargâhları önünde cünd-i müslimînin sırıkları yamanlarının şa‘şa‘asından benî Âdem'in gözleri hırelenüp her kantar mız …
DK IV 25 … amma azġun dinlü kāfirdür ḫub yirde ṭuş oldı veli maŋa sen yaman yirde duşaḳ olduŋ oġul didi
EÇS VII 171b … er, ammâ askerinin nısfı Mujik Kazağıdır ve nısfı Heşdek ve Yaman Sadak askeridir. Bunlar Kalmık ile sulh edüp kardaş olmuşla …
EÇS VII 167a … kenârlarıdır kim ma‘mûr u âbâdânı yokdur, Kalmık kâfiri ve Yaman Sadak Tatarı hükmünde deşt-i Kıpçak'dır. Ammâ bender iskele …
EÇS III 80b Evsâf-ı aşağı varoş-ı Divriği Şehri: Ensesi kal‘a bayırına yamanmış cümle hâneleri cânib-i garba nâzır nehr-i Furât-ı mâ’-i hay …
EÇS VII 163b … i Tatar Caman der, kavm-i Dağıstân Yaman suyu der. Hakkâ ki Yaman şedîd akar coşkun dîvâne sudur kim vilâyet-i Dâdyân'dan gel …
EÇS IV 302b "Ey Evliyâ akam, bu Bitlîs hânıyla bu ramazânda yaman ceng-i âlî edipdir. Aslı ne olupdur?" dedikde,
EÇS II 360b–361b … ü ma‘lûmunuzdur. Atalar sözün tutmayan hatalar demiş, el mi yaman beğ mi yaman demişler ve Sultân Murâd tâbe serâh hazretleri …