İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yari

36
geçiş
13,3
milyonda
8.069.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası36945,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,74

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitKuTKBAHEÇSToplam
yârı····113113
yârî····7373
yari·36···36
yarı1·1011527
yâri····44
yâr’ı····11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bėrmekke4211,7514,192,0073,2
bėrilmezler3411,2612,781,7350,4
bėrürler41811,2511,022,0054,2
özleriŋe41811,2511,022,0054,2
bėrseler3511,2312,461,7348,2
bėrse31510,9110,871,7339,9
ap45710,469,362,0044,3
bėrür35910,028,901,7331,2
sizke82239,988,392,8277,6
taŋrıdın3729,838,611,7330,0
anlarḳa3889,638,321,7328,8
taŋrınıŋ31029,488,111,7327,9
olarḳa83729,337,652,8169,4
eger53308,817,152,2239,8
taŋrı79097,926,172,6146,3
anlar31.3986,104,331,6512,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yari” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (36) →
KuT T. 36/31a1–3 46 ermez olarḳa dostlar yari bėrseler olarḳa taŋrıda aḍın kimni kim azıtsa taŋrı yoḳ aŋa …
KuT T. 38/25a1 … miz siziŋ içiŋizde kimerseke hemişe / ulaşu eger toḳuşsaŋız yari bėrgey-miz sizke taŋrı tanuḳluḳ bėrür olar yalġançılar turu …
KuT T. 32/27b2–3 41 ḳıldımız olarnı başçılar ündeyürler otḳa ḳopmaḳ küninde yari bėrilmezler
KuT T. 29/10b2 … ḳınaġay olarnı taŋrı eligleriŋiz birle ḫ˅var ḳılġay olarnı yari bėrgen sizke olar üze şifa bėrgey müʾmin boḍunlar köŋülleri …
KuT T. 28/60a1–2 192 yaraġları bolmaz olarḳa yari bėrmekke ap özleriŋe yari bėrürler
KuT T. 37/27b2 3 yari bėrür saŋa taŋrı yari bėrmek ʿaziz
KuT T. 29/18b2 25 çın-oḳ yari bėrdi sizke taŋrı üküş orunlar içinde huneyn kün bu ne-erse …
KuT T. 38/26a2 … olar birle eger toḳuşsalar olar yari bėrmezler olarḳa eger yari bėrseler ewrerler arḳaların yana yari bėrilmezler
KuT T. 28/12a1 128 aydı musa boḍnıḳa: yari tileŋler taŋrıdın seriŋler bütünlükin yer taŋrıḳa ol miras …
KuT T. 36/107b2 … ız bu kün köriŋizler yanut bu turġu yeriŋiz ot ol yoḳ sizke yari bėriglilerdin