İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yatan

83
geçiş
30,8
milyonda
3.847.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı30924,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5321,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,82
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yatan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳarşu175611,9710,274,12214,2
arḳurı6811,0811,572,4590,8
ṭağum5910,8011,142,2470,8
ṭağlar51110,7710,852,2368,0
söyletsen4610,5211,402,0058,9
ṭağdan41010,4610,672,0053,0
limanda54210,368,922,2352,5
mevtâyı41810,349,822,0047,4
ḳara2249210,297,514,66186,9
ṭağları3310,1611,991,7349,9
yüksegi3610,1110,991,7341,6
ṭağı3910,0610,401,7338,4
cem’dir31010,0510,251,7337,7
ala81779,987,522,8168,0
buṭun3159,979,671,7334,9
ilerü3159,979,671,7334,9
murdârları3309,768,671,7330,4
oğul92709,717,082,9870,9
ozan3499,547,961,7327,3
hâbı41169,367,131,9931,8
dârâ31009,076,931,7223,0
kimi67837,834,962,3729,7
karşu49127,044,161,8915,5
deryâda37166,944,091,6311,4
girüp31.3696,083,151,547,8
pâre42.3145,772,811,728,8
kal‘ası42.6845,572,601,677,8
yigirmi32.5475,222,261,374,7
üzre311.8893,040,040,040,0
ve24147.9192,41-0,60-2,535,1
edüp323.9572,03-0,97-1,671,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yatan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (83) →
EÇS VIII 297b Meğer bu hakîrin râst gelüp selâm verdiği yatan leşker küffâr-ı Fransa imiş kim da‘vâ-yı merd ile ordu-yı İ …
EÇS IX Y116a … Sekiz rûzgârdan masûndur. Ammâ dîdebânları yokdur. Ve bunda yatan liman hakkı virmez ve ağzı poyraza nâzırdır. Ve gûnâ-gûn ba …
EÇS V 29b Hemân bizim bâğlar içre pusuda yatan sekbân ve sarıca bayrakları nümâyân olup bir ağızdan "Allâh …
EÇS V 57b … k kenârında babası evine girir gibi meterise girüp handakda yatan Kırkkilise ve Vize ve Çirmen sancaklarının erbâb-ı ze‘âmetl …
EÇS VII 114b … an ve kavs-ı sehm-i pertâbdan mürd olup pâymâl-i rimâl olup yatan lâşe-i murdârları ki sakar makar olanlardan yigirmi yedi bi …
EÇS IV 387b Kimi Cem'dir kimi Dârâ yatan mevtâyı söyletsen.
EÇS VI 25b … ekede kelle perrân paça edüp câ-be-câ yerlerde mahmûr evkâr yatan kâfirleri kıra kıra orduları ve kara çadırların ve cümle hı …
EÇS V 14a Tâ ki kulle-i felekden âfitâb-ı âlem-tâb rûy-ı zemînde yatan kara bir mızrak kaddi pertev urdukda Ahlat kal‘ası da nümây …
EÇS I 99a … r-ı Sâhib'de medfûn Abdürrahîm-i Mısrî ve şehr-i İskilib'de yatan Muslihiddîn Attâr bu üçü halvete girüp sâhib-i seccâde olur …
EÇS II 304a–304b … ârın yarup yedi bin güzîde askerler taşra çıkup cümle gâfil yatan Tebrîz kulların dendân-ı tîğdan geçirüp bakıyyetü's-seyfin …