İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yelken

58
geçiş
21,5
milyonda
5.319.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5823,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yırtup71511,6211,412,64100,7
bezleri42110,7010,112,0048,9
takyeli3610,5811,511,7343,7
sâlihli31310,4410,391,7338,0
kürek45410,198,752,0040,9
açup72579,517,312,6357,3
eyyâmı31798,706,611,7121,6
pâre192.3148,045,584,27110,6
gemiler34077,725,421,6916,7
alup72.4596,514,052,4926,3
çıkup31.4156,063,621,599,6
dörd42.0615,953,501,8212,1
yedi84.8535,743,262,5322,0
yüz1212.2725,002,512,8522,2
bin1112.2674,872,382,6818,7
ile2123.7694,852,363,6935,6
olup917.2814,091,602,018,0
üzre411.8893,460,970,981,5
iki39.4173,380,890,800,9
edüp723.9573,260,761,091,7
cümle521.1972,950,460,610,5
dahi313.1862,890,400,420,2
ve31147.9192,780,291,001,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yelken” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (58) →
EÇS VIII 318a … rallarından bir kral-ı dâllin ismi Ikrît imiş, iki bin pâre yelken gemiler ile Endülüs ve Afrika Arabı pâdişâhları üzre {sefer …
EÇS I 162b … ma‘lûmum değildir. Bunlar dahi arabalar üzre küçük gemilere yelken yapar şeklinde pür-silâh olup bez arşınlıyarak ubûr ederler …
EÇS I 48b … 940 kendüye kapudanlık ihsân olunup Akdeniz'de üç bin pâre yelken söndürüp niçe kerre esîr olup ve niçe kerre kılâ‘lar feth e …
EÇS II 245a … ular ve cümle Ömerpaşalılar gelüp vakt-i çâştda lenger alup yelken yırtup cemî‘î umûrumuz Cenâb-ı İzzet'e tefvîz edüp mütevekk …
EÇS III 41b … Paşa'ya bir Frenk kızı ve bir Freng oğlanı hedâyâ gönderüp yelken açup şikârların yedeğe alup şâdımânlık ederek azm-i Akdeniz …
EÇS IX Y112a … ka yedi kalyon ile ceng edüp kâfirde ve şaykalarda direk ve yelken pâre pâre olup eyyâm bunları bizim cânibimize karîb getirüp …
EÇS IX Y370b … vardır yâhûd kadırga kayalığı üzre rübbânlar oturup gemiler yelken ile giderken ol rübbânlar dâ’imâ deryâyı nazzâreye alup göz …
EÇS VIII 297a … â sene 1080 Muharrem'inde deryâ yüzü, yüz yigirmi altı pâre yelken ile tezyîn olup Venedik donanması Duka ve Papa ve Malta ve …
EÇS X Y155b Andan paşa akabelerine süvâr olup yelken döküp top u tüfeng atup Ümmü'l-kıyâs'da şehir havâlesi ziyâ …
EÇS VIII 331a … a küffâr firkatesi üzre varırken hakîkatü'l-hâl firkate bir yelken dahi açup ân-ı vâhidde kuş gibi uçup mukaddemâ görünen kâfi …