İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yeni

426
geçiş
157,9
milyonda
760.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
164
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi426174,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
yeni·426426
yeŋi1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dünyâ2535110,045,824,91154,4
câmi561.4429,944,947,24278,3
hammâm286899,685,015,13141,4
eski235539,595,044,65117,2
palanka91269,065,822,9555,6
ruhbe6128,818,632,4463,5
dîvâr72348,444,572,5331,1
tabahâne5778,355,682,1929,9
vâlide51158,245,112,1725,9
sarây’a4138,227,931,9937,4
sarây73538,203,972,4825,6
haremine4378,156,421,9828,1
hammâmı191.7758,143,083,8447,9
paşa’nındır4558,095,851,9724,9
binâ323.5238,052,854,8771,6
nev4828,015,271,9521,6
mahallesi74857,983,512,4121,4
hâna41187,914,751,9318,7
dünyâda41287,894,631,9218,1
gelen86907,883,202,5221,3
dünyâ’dır367,838,631,7331,7
dünyâ’da377,838,411,7330,5
segsar387,828,211,7329,5
sarây’da3137,817,511,7226,0
tabyadan3157,807,311,7225,1
medresei64637,793,362,2117,2
çârsû64797,763,312,2016,8
mîl64817,763,302,2016,8
dîvârı64867,753,292,2016,7
odalar3317,756,261,7120,4
islâmbol’da53507,723,502,0415,2
mısır’ı42037,703,961,8714,6
câmi‘in76767,703,042,3217,2
rehin3577,675,381,6916,7
hanım3597,665,331,6916,5
dîvâra3657,655,191,6815,9
biri192.8197,582,423,5432,9
beğ111.4757,572,562,7520,9
halkın3957,564,641,6613,6
mescid31057,534,501,6613,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yeni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (426) →
EÇS VIII 301a Yeni dîvâra mukâbil leb-i deryâda bir kûh-ı Demâvend bî-mânend t …
EÇS VIII 242b … Arafât'dan gayri bu Maşkolor panayuru cemi‘i bu dünyâda ve yeni dünyâda misli yokdur.
EÇS V 166b … ân-ı dâ[rü't]-tedrîs-i âlimân: Beş aded medresesi var, ammâ Yeni medrese gâyet musanna‘ binâdır. (---) (---) (---) (---) (-- …
EÇS I 127a … ahalle-i Çelebi Çetinkoz: Diyen(?) cevize hâşiye sâhibidir. Yeni Dîvânhâne'ye hâ’il, püşte başındaki mahalledir. Ammerekallâ …
EÇS I 86a–86b … inoğlu ve Beganoğlu kal‘aları idi. Bu mezkûr Keckivar ya‘nî Yeni Kal‘a feth olunmazdan mukaddem istihlâs-ı kal‘a-i Ösek ve k …
EÇS VI 1b Bu kal‘a yeni feth olmağile dahi câmi‘ ve hân u hammâm ve dükkânlar yok i …
EÇS VI 70b Evsâf-ı Yeni Palanka: Bu kal‘a Âl-i Osmân binâsıdır kim sene 1004 târîhi …
EÇS X Y252a–Y252b … nup hâlâ ma‘âdin hudûdlarıyçün cümle krallar birbirleri ile Yeni Dünyâ'da ceng-i azîm etmededirler. Hattâ hakîr Uyvar'ı feth …
EÇS VII 109a … add ü bî-kıyâs mâl-ı firâvân ve üsârâ-yı bî-pâyân alup yine yeni kesilen Or boğazından bî-bâk ü bî-pervâ geçüp yine dâr-ı me …
EÇS X Y35a … su İngilis'in büyük cezîresidir. Ve Yeni Dünyâ iskelesidir. Yeni Dünyâ âdemleri bunda çokdur. Tibir ve palasanta ve Yeni Dün …