İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yerden

546
geçiş
202,3
milyonda
565.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi546223,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimManEÇSToplam
yerden·546546
yėrden2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gayret226010,227,824,67204,1
konak3142410,035,505,44178,0
kuşanup14559,587,303,72117,7
nümâyândır183339,395,064,1292,4
kılıcın11379,277,523,3096,5
fersah11839,166,363,2876,7
merhale121449,155,693,4072,1
sadâsı121789,095,383,3866,9
mîl154818,904,273,6760,8
nümâyân133718,864,443,4455,6
mahlût166838,743,863,7256,1
kuşağın7118,698,622,6475,6
ağaç113398,674,333,1545,4
istimâ146928,533,643,4445,2
karadeniz’e71218,435,162,5736,9
mehterhâneler6278,427,102,4348,6
lağımlar6788,305,572,4035,0
menzil71848,304,552,5331,1
kaddi94598,203,602,7528,5
cisrler5208,187,272,2241,8
makaralar5358,146,462,2135,7
çıkar83908,133,662,6126,0
kemerine5448,126,132,2033,2
zâhir106418,113,272,8327,5
üçer73108,073,802,4624,0
yedi434.8538,032,455,3676,4
sâ‘atlik5838,035,222,1826,7
gayri161.5068,002,713,3933,2
bend62327,984,002,3022,1
uyûnı62367,973,972,2922,0
kuyu51127,964,792,1523,7
beşer85187,943,252,5321,9
beş303.4567,942,424,4652,3
lağım51307,924,572,1422,3
toplar85427,913,192,5221,2
kazup51377,914,492,1421,8
iki729.4177,892,246,69111,1
yere97057,882,982,6221,6
harez’e4387,816,021,9725,9
turralar4387,816,021,9725,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yerden” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (546) →
EÇS VI 148b … asına, andan Norin kal‘ası altında deryâ-misâl olup yigirmi yerden Venedik körfezine İşpanya'nın cezîre-i Pulya mukâbelesinde …
EÇS VII 93a Ammâ bu kal‘a cânib-i erba‘asında altışar ve yedişer konak yerden görünür. Batı ve kıble tarafları sahrâ-yı bî-pâyânlı kal‘a- …
EÇS V 143a … ve fetâ çoyik refîkleri var imiş. Anlar dahi otak içine bir yerden girüp Peşkircibaşı nâm Çerkes şahbâz nâm şehnâz ve Gürcî Zü …
EÇS VI 151b … metîn ü müstahkem kal‘a-i zîbâdır, ammâ kara tarafında beş yerden havâlesi var, ammâ ol havâle tarafı üçer kat tabyalı ve yig …
EÇS VI 135b … ta‘bîr olunmaz. Hattâ cümle handakın gayyâ-misâl kazup iki yerden cisirli kapular edüp dâ’iren-mâdâr on bin adım bir varoş-ı …
EÇS IX Y155b … nda ba‘zı yârân-ı âşıkân anda soyunup kendüyi ol kadar bâlâ yerden Cihân suyuna atup cihân kaç bucak idüğin görüp şinâverlik e …
EÇS VI 141b … i ve Tolça ve Karahırmen kal‘aları kurbunda Karadeniz'e beş yerden mahlût olur.
EÇS VII 34b … en bu cisrler her gece kalkup kal‘a bir cezîrede kalır, bir yerden murûr u ubûr mümkin değildir. Ve kapuların kemerleri Şeddâd …
EÇS VIII 262b–263a … yokdur. Her tarafında beşer konak yerden ve deryâda yüz mîl yerden görünür kal‘a-i bî-hemtâdır.
EÇS VI 20b–21a … urup cümle göz karardup hücûm-ı mehcûm ile küffâr üzre yedi yerden yürüyüşler edüp iki tarafdan ol kadar top ve tüfengler atıl …