İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yere

705
geçiş
261,3
milyonda
403.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi703287,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yere) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cem1121.21410,905,4610,34641,8
berâber3841610,125,456,02216,5
vâki341.1219,253,865,43119,7
müşâvere161849,205,383,9089,5
gelüp835.0518,882,977,95199,4
mürtefi112138,624,633,1850,0
edindikleri8148,518,092,8279,6
depeli8698,405,792,7849,5
meşveret8768,395,652,7747,9
defn136218,333,323,2536,8
gömüp7128,328,122,6470,1
münhedim136308,323,303,2436,4
koyup169428,313,023,5139,2
yığup7658,225,692,5942,2
urup137638,183,033,1631,9
vâkı93758,093,522,7427,7
cümlemiz71518,074,472,5330,3
cümlesi128627,972,742,9425,3
guzât72257,953,902,4724,9
yerden95467,882,982,6221,6
gelse61367,874,402,3325,4
konak84247,863,172,5221,1
basmaz597,848,052,2349,4
olduğu121.0567,802,442,8321,2
sürüp73367,783,322,3819,7
geçdi5727,725,052,1725,7
olup11217.2817,671,637,17103,1
bırağup74437,642,922,3016,3
ayakları51267,624,252,1220,1
aslâ141.7477,551,942,7717,0
konup51827,533,722,0716,6
gitmezler477,528,091,9939,8
topraklar4167,516,901,9831,4
olmuş141.8247,501,882,7216,1
düşdüğü4217,506,511,9829,0
kadılık4227,496,441,9828,6
âteşe52067,493,542,0415,5
varınca101.1387,472,072,4113,5
yüzlerin4377,465,691,9624,2
süre4397,465,621,9623,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yere” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (705) →
EÇS I 163a–163b … püşt-i pâ urup tarfetü'l-ayn içre taşra çıkar. Yetmiş kulaç yere talup bir ân dura ve yetmiş kulaç dahi çıka, mu‘cize-misâl …
EÇS VII 183b … emîn şiddet-i şitâdan polad-ı Nahşevânî olup tîşe-i Ferhâdî yere geçmediğinden meyyitler birer ay evlerinde durup hevâlar mu …
EÇS VI 20b–21a … içerilerin ve Eğre ve Budin yeniçerileri ve cebecilerin bir yere cem‘ edüp bir kol etdi ve gayri vüzerâ ve mîr-i mîrânların …
EÇS V 117b–118a … ve çeribaşısı ve yüzbaşısı vardır. Sefere me’mûr oldukları yere paşalarının alemi altında sefer eşerler. Me’mûr oldukları s …
EÇS VII 21b Hemân cümle gâzîlerden on bin askerden mütecâviz cümle bir yere gelüp aslâ su tarafına nazar etmeyüp evvelâ İsmâ‘îl Paşa ve …
EÇS V 136b … ere çıkup üzerime hücûm eyleyüp, Evliyâ'm zincirinden çeküp yere düşürdü ve Evliyâ ayunun boynun urdu deyü bu sabâh bu vâkı‘ …
EÇS I 22b … ûd'a fermân edüp Baba Ca‘fer'i kâfirlerin mahpûshânesi olan yere defn etdirdi kim cemî‘i mücrim, mahpûs, kâtil, medyûn küffâ …
EÇS I 118b … Hikmet-i Hudâ bir gece bir zelzele-i azîm olup Mevlevîhâne yere berâber münhedim olup zemîni bahâristân iken hâlâ bostân ol …
EÇS I 154a … m bir zâğ-ı siyeh-rû gelüp Kâbil huzûrunda bir cevz-i Hindî yere minkârıyla eşüp gömdü. Kâbil bu gurâbın minkârıyla cevizi y …
EÇS X Y177a … orlar ve gayrı ciğer pâresin mezkûr sırçalı kâse kenârından yere süre süre ciğeri çeküp yine ciğeri hıfz eder. Tâ ki nısfu'l …