İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yerine

435
geçiş
161,2
milyonda
744.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi435177,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKMaitManTTKuTEÇSToplam
yerine······435435
yėriŋe21611··11
yeriŋe·····1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oğlu277599,534,795,01128,2
halîfe133079,175,043,5066,1
melik175879,094,493,9473,8
çebü759,0310,082,6493,2
mürd102468,914,983,0650,1
koyup199428,823,974,0869,4
nasb71018,745,752,6042,5
cânım82018,694,952,7439,7
alem71248,685,452,5939,6
müstakil71708,575,002,5635,2
yerli61128,495,382,3933,3
yerlü5348,456,832,2238,2
cânları5388,446,672,2137,0
hal5398,436,642,2136,8
komayup5878,295,482,1928,5
kâ’immakâm5898,295,442,1828,3
karındaşı62088,264,482,3426,0
pâdişâh106748,213,522,8930,7
ma‘zûl62458,184,252,3224,1
geldi96608,073,402,7226,3
oldu313.3618,062,844,7969,1
sadrı4688,035,511,9623,0
vaz4738,015,411,9522,4
fevt4748,015,391,9522,3
melike4788,005,311,9521,9
yeniçeri131.2397,993,023,1631,8
kıral4877,975,161,9421,0
eyleyüp86137,973,342,5522,7
katl98257,873,082,6522,7
kâ’imdir337,819,601,7339,9
mi‘râc377,808,381,7330,4
şerîf121.3397,792,802,9726,1
cânımız3227,756,721,7222,4
efendi141.7107,742,673,1528,3
leylek3377,705,971,7019,2
çavuşu3397,705,901,7018,9
berekât3457,685,691,7018,0
başın42157,663,851,8614,0
a‘zam42277,633,771,8513,6
gülle3697,615,081,6815,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yerine” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (435) →
EÇS I 69a "İnşâ’allâh merhûm sa‘îd [u] şehîd Mûsâ'mın yerine yed-i beyzâ gibi yed-i tûlâsını ayân edüp musâhibim olur" b …
EÇS I 93b Ve Atmeydânı'nda sarây-ı Güzel Ahmed Paşa yerine Ahmed Hân Yeni câmi‘i binâ etdi. İçinde çârsû-yı bâzârı var …
EÇS V 74a … âdemi halâs eden hâne sâhibini "Kanı müsâfirinin başı" deyü yerine ev sâhibin baş edüp kal‘a kapuları mesdûd bir celâlî kande …
EÇS VIII 209b … irmeğe cidd ü cehd ederdi. Bu dahi yüz yigirmi yaşında ölüp yerine Darum ve[z]îri ve karındaşı idi melik oldu. Lisân-ı Kıptîde …
EÇS I 11b–12a … nândan bir köşe etdi. Bu dahi âlem-i dalâlet içre mürd olup yerine Tekfur nâm pelîd-i anîd kıral-ı dâl oldu. Tâ beş bin yedi y …
EÇS V 111a … kal‘a-i Akkirmân ile savaş edüp ol dahi dâr-ı bâkîye gidüp yerine Selîm Hân-ı Evvel halîfe oldukda ol dahi şâh İsmâ‘îl ile Çı …
EÇS VI 184a … mak ile nehir üzre mezkûr cisrden her bâr kırılan askerleri yerine dinç-â-dinç imdâd leşkeri gelüp pâre pâre ceng-i savaş-ı pe …
EÇS IV 356b … rdi. Emr-i Hakk ile bu Beyt-i Ma‘mûr hâlâ Mekke-i Mükerreme yerine vaz‘ olunup Hazret-i Âdem fermân-ı Hakk ile Kûfe'den Mekke …
EÇS IV 407a … bâ harfi ve fâ harfi hurûf-ı şefevî olduğundan bâ harfin fâ yerine isti‘mâl ederler. Meselâ ferişteye perişte ve perifte dahi …
EÇS IX Y365a … leri bunların birine iltifât etmeyüp bunları getüren yerine yerine etmeyüp şerîf Berekât'ın kethudâsına buyurdular kim: