İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yerli

112
geçiş
41,5
milyonda
2.949.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11245,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTTEÇSToplam
yerli·112112
yėrli1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cebeciler64310,318,712,4461,4
yerlerinde77510,268,132,6465,7
gönüllü65510,208,362,4458,3
kumbaracıbaşı4510,1311,232,0059,1
topçu79310,137,822,6362,6
yerlerine67210,067,972,4454,9
topçular54710,018,322,2348,3
martolosân4179,999,472,0045,6
cebeci6979,887,542,4451,2
topçubaşı4329,838,561,9940,0
ağası311.0439,786,485,51219,3
kumbaracı329,7512,141,7348,1
azebistân4459,718,061,9937,1
yerinde102859,696,723,1373,9
cebeciyân3299,458,281,7328,8
ağasıdır3379,377,931,7227,3
yeniçerileri3559,207,361,7224,8
kulu41878,786,011,9725,5
yerine64358,495,382,3933,1
mühimmât31898,355,581,7017,4
yeniçeri121.2398,194,873,3558,0
hisâr32308,175,301,6916,2
hâkim43758,075,011,9420,1
durup32698,015,071,6815,3
herkes45207,704,531,9117,5
hâkimi58817,374,102,1119,0
koyup59427,284,002,1018,4
âmâde35267,274,101,6311,4
otuz37736,803,551,589,3
askeri32.0495,512,141,344,3
cemî‘i53.6875,432,031,696,5
cümle1921.1974,871,432,7414,0
ve130147.9194,851,407,0999,3
aded89.0464,841,411,775,7
kal‘a44.5574,811,401,242,8
bin1012.2674,731,301,876,2
on45.4774,551,141,091,9
her45.9674,431,011,011,6
iki69.4174,370,941,172,1
dahi813.1864,300,871,282,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yerli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (112) →
EÇS VII 35b–36a … ulları gibi üsküf ve keçe ve fes geyüp çorbacıları Budim'in yerli yeniçeri çorbacıları gibi kuka zerdûz üsküf taşırlar. Ve da …
EÇS VI 154a Cümle iki kal‘ada (---) aded sağ ve sol ve azeb-i hisâr ve yerli gönüllü ve topçu ve cebecileri ve liman kulları cümle kapuk …
EÇS VI 79a Bir hâkimi Budin'in yerli yeniçeri ağasıdır kim kanûn-ı Süleymân Hân üzre sekbânbaşıl …
EÇS VI 183a … rşın âlî dolma palanka dîvâr olup kal‘a ağaçlarının ba‘zısı yerli ağaç olup yapraklarıyla kal‘a dîvârından olmuş köklü dıraht …
EÇS V 118a … rdârı ve topçular serdârı. Bunlar Âsitâne tarafındandırlar, yerli kul değillerdir. Ve gümrük emîni ve muhtesib ağası ve anbâr …
EÇS VI 79a Ve bir hâkim yerli kulu subaşı[sı]dır.
EÇS IV 377b–378a … ir. Ammâ bu İmâdiyye şâhikası bir vâsi‘ sahrâlı ve çemenzâr yerli ve hân sarâylı ve bâğlı u bâğçeli ve servî dırahtlı ferah-f …
EÇS VIII 316b–317a … ı azîm imiş. Top-ı kûp ile münhedim olan yerlerin amâr edüp yerli yeniçerilerine sadaka olunup bir azîm odalar oldu. Ortasınd …
EÇS VI 79a Ve bir hâkimi yerli dîvân kapucu ağası var, yüz aded bevvâbân(dan)lardır kim he …
EÇS IV 339a Ve otuz beşinci hâkim yerli yeniçeri ağasıdır kim bunlar da yeniçeri keçesi geyer cümle …