İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yetdi

54
geçiş
20,0
milyonda
5.685.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı501.541,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi41,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,63
EÇS D 0,45

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimUDKEÇSToplam
yetdi·50454
yėtdi1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yetdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ardınça141912,6212,173,74223,3
kimler163712,4911,404,00229,7
çal132212,4511,853,60197,9
ḳılıcuŋ112312,1911,543,32160,7
çapar134712,0410,753,60172,2
görelüm1610611,689,884,00190,3
ağam96111,329,853,00106,5
anuŋ62811,2310,392,4575,9
demür42010,7910,292,0049,9
bügdüz3410,7312,191,7348,0
ḳazan1423610,638,533,73139,0
ḫanum1017210,508,503,1598,8
yigenek32210,349,731,7334,9
bunuŋ32710,259,441,7333,6
ḳoca46110,158,682,0040,4
biŋ3439,998,771,7330,7
bigleri3489,918,611,7330,0
ḳazanuŋ3509,888,551,7329,8
kibi3549,838,441,7329,3
oğlı51539,637,672,2343,5
delü31059,277,481,7225,2
oğuz31578,866,901,7222,8
başları31598,856,881,7222,7
ḳara44927,915,671,9623,6
ve3147.919-0,59-2,98-11,9430,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yetdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (54) →
DK IV 100 … kılıcuŋ aġam ḳazan yetdüm didi anuŋ ardınça görelüm kimler yetdi varuban destursuzça bayındır ḫanuŋ yaġısın baṣan altmış biŋ …
EÇS IV 337a … r-i Diyâle'ye gitdi ve emân ile mukaddemce çıkan Kızılbaş'a yetdi ve bu perîşân olmuş Kızılbaş'a girişdiler ve eyle kırdılar …
DK V 5 … üzerine möḥkem ḳara şiven oldı nagāhandan delü dumrul çapar yetdi aydur mere ḳavatlar ne aġlarsız menüm köprim yanında bu ġav …
DK II 96 … bir bir atından yıḳıçı ḳażılıḳ ḳoca oġlı big yigenek çapar yetdi çal ḳılıcuŋ aġam ḳazan yetdüm didi bunuŋ ardınça görelüm ḫa …
DK II 89 bu maḥalda ḳalın oġuz bigleri yetdi ḫanum görelüm kimler yetdi ḳara dere aġzında ḳadir viren ḳara buġa derisinden bişiginü …
DK VI 77 … ldı ḳarcaşuban uġraşuban ṭaġdan indi yaṣanuban üzerüŋe yaġı yetdi yataçaḳ yir-mi bulduŋ yurt-mı bulduŋ noldı saŋa diyü çaġırd …
DK IV 19 … n altı biŋ ḳara ṭonlu kāfir ata bindi ḳazanuŋ üzerine ılġar yetdi baḳdılar gördiler altı bölük toz indi kimi aydur geyik tozı …
DK IV 104 … um başları düger yetdi anuŋ ardınça biŋ bügdüz başları emen yetdi anuŋ ardınça ṭoḳuz ḳoca başları aruz yetdi ṣayduḳumça oġuz …
DK II 94 … ŋ aġam ḳazan yetdüm didi bunuŋ ardınça görelüm ḫanum kimler yetdi paraṣaruŋ bayburd ḥiṣarından parlayup uçan ap alaca gerdegi …
DK II 93 yetdi çal ḳılıcuŋ aġam ḳazan yetdüm didi bunuŋ ardınça görelüm ḫa …