İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yigitleri

10
geçiş
3,7
milyonda
22.948.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,51
EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
yiğitleri·140140
yigitleri8210

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yigitleri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yigitleri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
DK VI 47 at var-ise ḳan ḳaşandı yigitleri aydur buġadan ḳurtıldı aṣlandan niçe ḳurtıla didiler aġlaşd …
EÇS VIII 190b … e her tarafa köşe-bend yüzer yüz ellişer kadar tüfeng-endâz yigitleri ormanlar içre meterislere koyup Kalmık havfinden ve Çerkez …
DK VII 8 … an şorladı ḳażılıḳ ḳocayı ḳarmalayup ṭutup ḳal'aya ḳoydılar yigitleri ṭurmayup ḳaçdılar ḳażılıḳ ḳoca ṭamam on altı yıl ḥiṣarda ṭu …
DK I 8 ḫanuŋ ṣoḥbetine gelür-idi bayındır ḫanuŋ yigitleri dirse ḫanı ḳarşuladılar getürüp ḳara oṭaġa ḳondurdılar ḳara …
EÇS III 77b–78a … iyel ü şeytanatdan ba‘îd cân baş üstine deyüp üç bin nâmdâr yigitleri İsterâbâd urgunculuğuna gönderüp Bâyezîd yedi yüz kadar ask …
DK VII 23 … ṣoylamış aydur ḳalḳubanı yirüŋden ṭurduġuŋda ala gözlü big yigitleri yanuŋa ṣalmaduŋ adı
DK XII 18 ola didi beyrege kaġıd gönderdiler beyrek odasında yigitleri ile yiyüp içer-idi aruzdan adam geldi selam virdi beyrek 'a …
DK II 109 biş yüz oġuz yigitleri şehid oldı ḳaçanını ḳazan big komadı aman diyenini öldürmed …
DK X 9 … didi altı yüz ḳara ṭonlu kāfir bunlaruŋ üzerine ḳoyıldılar yigitleri ḳırdılar egregi ṭutdılar alınca ḳal'asına zindana bıraḳdıla …
DK VI 63 yigitleri ḳan ṭuralıyı ögüp ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış ḳap ḳa …