İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yukaru

512
geçiş
189,7
milyonda
622.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi512209,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
yukaru·512512
yuḳaru5·5

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yokuş6622711,517,588,08584,6
baş4769610,325,486,70268,5
kal‘ada4882210,205,276,75260,1
mîl3248110,045,455,53181,7
aşağı541.6359,694,447,01231,9
buhayre172129,595,724,05102,9
iç441.5909,424,196,27173,8
hâkinde258859,204,224,7399,6
kal‘aya239529,013,994,4984,8
dik6178,547,862,4455,9
ona6228,527,492,4452,2
aşağıdan6348,496,862,4346,3
kal‘asından82318,464,512,7035,0
kal‘a534.5578,422,946,33124,7
garbiyye6908,355,462,3934,1
varınca161.1388,313,213,5742,9
kal‘adan127428,293,413,1435,2
şazrevân5148,287,882,2346,7
kenârıyla61218,285,032,3730,5
hisâr72308,274,332,5128,9
menûfiyye5328,236,692,2137,3
bundan95088,183,542,7427,9
zirvei73078,133,912,4725,0
kal‘anın171.4898,122,913,5739,3
garba131.0598,083,023,1631,7
andan788.9488,082,527,29145,3
çıkınca51048,064,992,1725,1
adım107318,043,172,8126,3
dîvârı84868,043,442,5723,7
tâ252.6738,012,624,1949,3
çıkılır51317,994,652,1522,8
aksine457,999,042,0046,9
orta74017,973,522,4221,5
kayup4127,977,781,9936,7
mukâbelesinde62767,963,842,2820,9
makara4157,967,461,9934,6
varoş62847,953,802,2720,6
içeri85587,943,242,5321,7
mahallede4257,936,721,9830,0
kapudan97237,903,042,6322,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yukaru” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (512) →
EÇS VIII 240b … üş beşer onar âdem alur zenbîl-misâl şeyleri aşağı sarkıdup yukaru çekecek zahîreleri ve koyunları ve sığırları ve'l-hâsıl her …
EÇS IX Y318a–Y318b Ve bu hatîb soffasından yokuş yukaru tâ cebel-i Arafât'ın nihâyetine varınca yüz yetmiş ayak taş …
EÇS II 230a … vardır, içinde gûnâ-gûn alabalıkları vardır. Andan yine baş yukaru beş sâ‘atde
EÇS IX Y379b Ve mezkûr Dîvdâr belinden yukaru Akabe sütûhuna çıkınca dik yukaru iki sâ‘at yokuşdur. Ammâ merhûm Rıdvân Beğ tathîr etmiş kim …
EÇS VIII 342a–342b … renc-i anâ ile geçelim derken ubûr edemeyüp âhır-ı kâr dahi yukaru geçidden geçüp Kasrı sahrâsı içre cânib-i garba dörd sâ‘at …
EÇS VI 171b … ü'l-erba‘ada aşağı kal‘a bi-avnillâh feth olup cümle küffâr yukaru kaya üzre iç kal‘aya kapanırlar.
EÇS IX Y195b … ar, bir âdem kaddi gitmeden katı yaydan ok çıkar gibi sudan yukaru pertâb ederler, ammâ zarar isâbet etmez. Ba‘zı cânlar sakîl …
EÇS VII 136a … ayadan bir kayaya varınca bir kat kal‘a dîvârı dahi var, tâ yukaru orta kal‘a kayalarına muttasıl Sedd-i İskender-vâr bir dîvâ …
EÇS X Y355b Mît Su‘bâniyye. Ve andan yukaru yine bu cânibdeki,
EÇS X Y339b Bu mahalden iki mîl yukaru mukâbelesinde Menûfiyye hâkinde,