İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yurd*

36 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
117
geçiş
43,4
milyonda
36
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10542,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,36
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yurd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ocaklık175411,679,834,12203,9
eski185539,786,554,20128,8
kendülere51169,466,962,2238,5
tarîkiyle3239,468,551,7330,0
bâğçesarây3299,408,221,7328,5
yerinde62858,935,922,4137,6
türkmân31388,595,971,7019,0
kırım64158,535,382,3933,2
sâkin49087,003,671,8413,0
verüp71.7226,963,552,4221,7
kalkup38366,693,371,568,6
asker51.9056,342,921,9411,6
nâm62.6076,172,732,0812,6
ola31.5885,852,451,415,3
mahalde42.2255,812,371,616,7
olunup31.7535,722,301,384,8
deyü86.0075,421,942,099,7
hâlâ43.7215,091,631,353,6
gelüp55.0514,991,511,454,0
gün33.3004,851,391,072,1
yine67.3724,711,231,413,4
andan78.9484,661,171,473,6
şehri45.6784,501,021,021,6
dahi713.1864,110,610,921,1
olup917.2814,080,591,001,3
olur36.0124,000,520,530,4
üzre511.8893,770,280,390,2
ve45147.9193,32-0,19-0,940,9
ammâ415.2293,09-0,40-0,640,3
edüp623.9573,03-0,47-0,940,7
bin312.2672,99-0,50-0,720,4
cümle521.1972,94-0,56-1,050,9
ile523.7692,78-0,72-1,451,5
u317.4342,49-1,01-1,761,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (117) →
EÇS II 262b–263a … ğırmak atlarımız var idi. Ve bu kabâ’il-i Mansûrlu Kırım'ın yurd ekeleridir, ya‘nî Kırım cezîresinin sâhibleridir. Gözleve k …
EÇS VI 116a … ahtın alup haymeme geldim. Anı gördüm, ordumuz târumâr olup yurd yerinde hakîrden gayri bir ferd kalmayup hemân hakîr âkılân …
EÇS VII 106b Hoca Bay'ın bükesi koyunları bu yurdda otlarmış. Anıniçün Büke bulağı derler. Lisân-ı Tatar'da bük …
EÇS VII 147b–148a … âmbol'un Pozantina kralı olan Ciniviz yanına gelüp bu Keysû yurd ister. Ol dahi Keysû'yu üç karındaşıyla gemilere koyup Kara …
EÇS VII 105b … atarı ve Bucak Tatarıyla müşâvere ve mücâdeleler edüp Tatar yurdlarını bırağup vilâyet-i Kırım'a gitmeğe aslâ rızâ vermediklerinde …
EÇS VII 124b … çe âsiyâb-ı mâlara ve niçe müşebbek bostânlara uğrayup Eski Yurd'a gider. Ba‘dehu andan aşağı nehr-i Kaçı’ya mahlût olur.
EÇS VII 178a … ış katı olur, yekden hayvânlarınız kırılır. Yurdunuzdan bir yurda giderken sizi düşman basup mâlınızı alır ve sizi düşmanları …
EÇS VII 138b … gidüp bin seksen yılında Malta'da Kandiye fethinde bulunup yurd sâhibi bolasın" deyü niçe gûne rumûz-ı künûzlar deyüp hayr …
EÇS VI 119b Ve cümle asâkir-i İslâm eski yurd yerlerinden kalkup Uyvar'ın top altındaki çemenzâr sahrâya …
EÇS IV 286a … releri sebkat etmeğile ülkeleri kendülere ber-vech-i te’bîd yurdluk ve ocaklık deyü hükûmet verilmişdir. Hâlâ Van eyâletinde ta …