İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zâhir

641
geçiş
237,6
milyonda
466.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi641261,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
zâhir641641
zâhîr11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâhirdir13714212,498,9911,681.677,2
bâhir717311,679,008,41872,4
binâları4326110,616,446,48306,5
keşf3316210,406,745,69250,5
âsârı355259,945,135,75183,5
eseri201179,766,494,42144,0
kerâmâtları17289,708,324,11175,6
kerâmetleri17329,698,134,11168,9
hâlâ833.7219,283,558,33259,7
ü22111.2959,243,3613,42643,0
sadâ141189,245,963,6889,9
kerâmâtı12409,177,303,44101,6
olunca196118,964,034,0971,1
olmuşdur371.8508,933,405,50108,0
yerleri164958,854,093,7661,1
bârûları9888,665,752,9455,0
olup22117.2818,662,7512,66475,5
âteş123638,614,123,2646,3
temelleri8358,606,912,8062,7
bâtın7108,468,522,6475,5
oldu403.3618,362,655,3180,1
burc81898,304,482,7034,7
olurdu93138,273,922,8032,3
olduğu151.0568,182,903,3534,6
tuğyânı6438,176,202,4240,6
rîhı6518,155,952,4138,4
yerden105468,113,272,8327,6
olur556.0128,082,275,8886,4
âteşi72458,023,912,4725,1
içinden95307,983,162,6623,6
yerlerde61637,934,282,3224,4
olursa61687,924,232,3224,0
ısyân5417,916,002,2032,4
olmuş171.8247,822,293,2827,1
rahnedâr51067,784,632,1522,7
tarafdan62807,743,502,2318,2
niçe507.0567,731,905,1758,9
münhedim86307,692,742,4116,9
düşman51647,674,002,1018,5
imiş141.6477,652,162,9120,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zâhir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (641) →
EÇS IV 371b … -ı kadîmde sevâd-ı azîm imiş. Hâlâ eser-i binâları bî-hisâb zâhir ü bâhirdir. Ancak bir ulu câmi‘i minâresiyle meydân-ı muhab …
EÇS IX Y112b … z kalyonlara kâfir yakın vardıkda geminin birinden bir âteş zâhir olup Arapça âyeti mazmûnunca tarfetü'l-ayn içre kalyonun …
EÇS X Y384a–Y384b … kabr-i şerîfinden Y 384b ba‘zı mahalde sadâ-yı garîbeler zâhir olur.
EÇS IX Y182b … ir, anların asrında Bahr-i Sefîd içre cümle küffârın isyânı zâhir olup her bâr bu Avret adasında beş on küffâr barçaları lima …
EÇS IX Y205b … i âdem kanına ve sâ’ir mahlûkâtın demine müşâbeheti yokdur. Zâhir ü bâhir bir hûn-ı Yahyâ'dır.
EÇS V 88b … le ursan bi-emr-i Hayy-ı Kadîr sudan çıkmış yaş şeyden âteş zâhir olup tütün yakmağa ve her şey’e istîmâl olunur, ammâ mezkûr …
EÇS V 54a … dan inüp istirâhat mahallinde iken kal‘a cânibinden bir toz zâhir olup cümle Özü askeriyle beğleri ve Paşa kethüdâsı hakîre i …
EÇS VIII 373b … ederler. Bir taşa mübârek parmağıyla işâret edüp bir delik zâhir olur. Hikmet-i Bârî yârî kılup ol delikden bir su cereyân e …
EÇS X Y140b–Y141a … 141a⟧ ve istikâmetde bir âdem yeridir. Zerre kadar hıyâneti zâhir olursa ırzı Hille mankırına döner.
EÇS VIII 325a … mâ‘adâ cereyân eden üç yüz aded derecikler ba‘zı kayalardan zâhir olup azîm sulara mahlût olur. El-hâsıl cümle cezîrelerinden …