İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zâl

61
geçiş
22,6
milyonda
5.087.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
27
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,57

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nerîmân82411,5910,852,83107,5
köstehem5611,2612,172,2480,8
sâm96611,189,563,00102,7
paşazâde41599,227,121,9931,7
kızı31518,866,781,7222,3
paşa’dan31778,696,551,7121,4
islâmbol’da33507,905,571,7017,3
paşa’nın37466,934,471,6512,9
paşa259.4786,423,874,6688,6
cümleden31.1896,303,801,6110,3
süleymân52.3716,073,542,0415,5
hammâmı31.7755,743,221,558,1
biri42.8195,512,971,759,5
câmi‘i64.6375,392,842,1113,4
sultân54.1935,272,721,9010,4
u1717.4344,992,433,3630,0
ü811.2954,531,972,1110,0
hân35.4014,171,621,172,7
yine47.3724,141,591,333,5
ve36147.9192,990,431,543,1
ile523.7692,780,220,310,1
cümle321.1972,21-0,35-0,480,2
edüp323.9572,03-0,53-0,770,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (61) →
EÇS IV 278b … er bu cümle ta‘âm âvânîlerin kabûl eylesinler kim Dede Gâzî Zâl Paşa'dan kalmışdır. Yine anlara lâyık değilse de bize hiç l …
EÇS IX Y34a … rûşendir kim misli meğer İslâmbol'da Eyyûb Sultân kurbunda Zâl Paşa câmi‘idir. Hakkâ ki mezkûr Zâl Paşa bu câmi‘ eşkâlinde …
EÇS III 135a … ücerredân-ı tüccârân kârbânsarâylardır. Evvelâ çârsû içinde Zâl Paşa hânı, (---) Dede hânı, Şehâbeddîn Paşa hânı (---) Taht …
EÇS II 295a–295b Ve mihmânhânemize karîb Zâl Paşa hammâmı, bu dahi vâcibü's-seyr havâsı ve binâsı hûb, d …
EÇS V 49b … okovnik, ya‘nî Leh vezîri pâyesiyle on bin müsellâh asker-i zâl ile Hân'a karşu tabl [u] nâkûs-ı erganonların çalarak alay …
EÇS IX Y6a–Y6b Menzil-i karye-i Zâl Derbendi: Eynegöl nâhiyesi kurâlarından yüz evli ma‘mûr Etr …
EÇS IV 239b Beri tarafda Zâl Paşa ahâlî-i Ahlad ile meşveret edüp şehr-i Ahlad'ın harâbî …
EÇS IV 239a–239b … cdâdların ziyâret edüp şehr-i Ahlad'ın imâr olmasiyçün Koca Zâl Paşa ile Koca Mi‘mâr Sinân Ağa'yı alıkoyup bir kal‘a-i metî …
EÇS III 107b … zerâ câmi‘i yokdur. Meğer İslâmbol'da Ebâ Eyyûb-ı Ensârî'de Zâl Paşa câmi‘i ve Silivrikapusunun iç yüzünde Süleymân Hân'ın …
EÇS IX Y131b … hurde kubbeler var. Hemân misli İslâmbol'da Eyyûb Sultân'da Zâl Paşa resmindedir. Tûlen ve arzen seksener ayakdır. Ve bir s …