İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zîbâ

189
geçiş
70,0
milyonda
1.742.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
23
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18977,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ra‘nâ1415010,407,383,72116,9
san‘atlar82710,259,052,8287,0
tasarruflar83910,178,522,8280,3
dîbâ81179,746,932,8161,6
tarhı5409,487,802,2344,8
zerbâf6869,486,962,4346,4
şîb6979,436,792,4345,0
mergûb5509,427,482,2242,4
diğer92929,265,782,9554,8
dilküşâ51119,096,332,2134,2
savma‘ada329,0111,391,7344,9
rabtai4679,006,741,9829,7
nevbinâ4758,966,571,9828,8
nev4828,926,441,9828,0
dîğer3448,726,931,7223,1
rûşenâdır3518,686,711,7222,2
târîhi151.0288,664,703,7269,3
müferrih41368,665,711,9624,0
tula41408,645,671,9623,7
müsemmâ41438,625,641,9623,6
musanna128538,564,653,3354,6
kasrı75068,374,632,5431,6
hûb31148,345,551,7017,3
inşâ97748,264,382,8637,6
ismiyle31398,235,271,6916,1
ibretnümâ64928,174,442,3425,6
minâreli42878,114,641,9218,1
binâyı88547,974,062,6630,1
târîh67087,783,922,2921,5
şeddâdî44337,724,041,8814,9
câmi‘i314.6377,723,585,1097,6
vü111.5727,683,643,0535,4
müselmân32967,664,181,6411,7
şîrîn33487,523,941,6210,8
sûrı33627,483,891,6110,6
hammâmı101.7757,383,332,8528,2
kasabai61.0647,293,332,2116,9
binâ173.5237,233,113,6443,4
imiş81.6477,163,122,5020,5
dedi47847,073,191,7810,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zîbâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (189) →
EÇS IV 295a … Cemî‘i diyârın kâlâyî vü âlâyî, kâmhâ ve hârâ vü dârâyî vü zîbâ vü şîb ü zerbâfı bî-kıyâsdır. Ammâ nânbâzları ve aşbâzların …
EÇS VIII 285a … eye Rabbü Vedûd âkibetini mahmûd, / Çeşme itmâmına Âlî dedi zîbâ târîh, / Yâ Ganî oldu iki eksik olunca ma‘dûd. / Sene 1073.
EÇS IV 256b … dir. Ve'l-hâsıl bu câmi‘in misli seb‘ada yokdur. Bunda olan zîbâ san‘atlar ve bu savma‘ada olan zîbâ tasarruflar bir câmi‘-i …
EÇS VIII 216a–216b … şa câmi‘i bir vâcibü's-seyr rûşen binâ-yı garrâ musanna‘ ve zîbâ ve dilküşâ ve müferrih ve müzeyyen bir câmi‘-i pür-envârdır …
EÇS VI 67b … sıl dahi bu serhadlerde bundan musanna‘ ve murassa‘ câmi‘-i zîbâ görmedik. Hudâ görmek müyesser ede.
EÇS VII 124a Diğer târîh-i zîbâ:
EÇS VIII 233a … tîfdir. Ve Çâşnigîr hammâmı küçükdür ammâ gâyet musanna‘ ve zîbâ hammâm-ı rûşenâdır. Ve cümle 70 aded sarây hammâmları vardı …
EÇS VII 93a … usu ve kapu önünde yine haşeb cisri ve handak kenârında bir zîbâ mahkemesi var. Ve kal‘anın batı tarafı bir küçük göldür. İç …
EÇS VII 51b … u bi'n-na‘l otak gibi bu kal‘a kârgîr binâ-yı Şeddâdî metîn zîbâ etmişdir. Lâkin ceng olunup muhâsara içün değildir. Ancak t …
EÇS I 92b Ola makbûl-i Hudâ derbânı dedi târîhin / Hamdü lillâh oldu zîbâ tekyesi hâlâ tamâm. / Sene (---)