İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zîrâ

3.589
geçiş
1.330,1
milyonda
58.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3.5891.466,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,93

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yokdur2724.64510,082,4613,50495,3
gâyet2373.85110,032,5312,73451,5
değildir1412.1269,662,649,97286,5
ederler1694.5659,411,809,26184,3
derler1354.1239,161,627,84123,6
halkı841.3359,132,567,62162,9
aslâ901.7479,112,287,53144,3
olur1536.0129,031,267,2090,4
çokdur601.1238,702,336,2099,7
vardır1438.5688,590,654,3325,5
cemî‘i803.6878,491,034,5633,0
her1045.9678,480,713,9722,0
hazreti1035.9458,470,703,9221,3
kal‘a884.5578,470,864,2126,3
eder814.2498,400,843,9823,2
şehrin531.5878,391,654,9649,9
kavmi531.7918,331,484,6641,2
dahi16413.1868,320,231,853,9
cümle24021.1978,310,090,930,9
âdem673.7178,230,763,3516,0
u19017.4348,210,030,330,1
olmaz364928,182,785,1379,3
çok387538,162,254,8659,6
hevâsı366338,132,424,8863,6
kadar664.2588,110,542,558,4
şehri775.6788,090,351,894,2
olunur401.3818,041,444,0030,0
ammâ15115.2298,04-0,10-0,900,8
ü11911.2958,03-0,01-0,110,0
etdiler441.9888,011,063,4419,0
etdi452.1518,010,983,3016,9
şehir411.6518,001,223,6623,0
olmuşdur421.8507,981,093,4419,3
ile20823.7697,96-0,28-3,118,7
kerre482.8087,940,682,629,4
diyârda304207,942,754,6664,8
anlar371.3987,931,313,6423,6
hâsıl351.1337,921,543,8829,2
mısır432.2877,910,822,8511,8
olmak341.0707,901,583,8829,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zîrâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (3.589) →
EÇS VI 168b … n yemîn ü yesârına Şeddâdî binâ ile korkuluk binâ etmişler, zîrâ bu yolda niçe kerre atların ve âdemlerin ayakları sıyrılup …
EÇS III 153a … r sîm-i hâlis memsûk-i râyic masârıfın Hudâ bilür demişler} Zîrâ ihsân bâbı meftûh olmağıla ekâlim-i seb‘ada ne kadar fünûn- …
EÇS X Y438a … karakaları bu Musova cezîresinde paşa sarâyına yanaşırlar, zîrâ latîf limandır.
EÇS III 29a … a yüz kırk lisânı bilüp seyyâh-ı âlem ve âmil ve kâmil ola. Zîrâ her şey’in cehlinden ilmi yeğdir. Evvelâ:
EÇS II 369b–370a … hoş-âmed kelimâtlar ile mağrûr edüp sû’-i tedbîrler ederdi. Zîrâ umûr-ı devletde bir iş görmüş değil idi. Za‘afrânborlu nâm …
EÇS IX Y310a … halde meks olunup kırk koyun ve yedi deve dahi kurbân etdi. Zîrâ Q 128a cümle huccâc bu sene hacca yetişmeden me’yûs olmuş …
EÇS IX Y77b … şân verir. Ve bu tarafdan kal‘aya düşman aslâ zafer bulmaz, zîrâ bu ka‘ra âdem nazar etse zehresi çâk olur. Ve bu kal‘anın ş …
EÇS X Y450b … salmasalar ahâlî-i vilâyet birbirlerin kılıcdan geçirirler. Zîrâ herkes benim kurâm saky olsun deyü tama‘ edüp ceng [ü] cidâ …
EÇS II 348b … i dârü'l-it‘âmı vardır. Ve cümle beş medrese hücreleri var. Zîrâ ulemâ ve sulehâ ve meşâyihi ve tâlib-i ilmi gâyet çokdur. V …
EÇS V 137b Ve bu kal‘a gâyet serhad yerdir, zîr[â] bizim kâfir elinde olan Kilis kal‘amız bu Sîn kal‘asına yay …