İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zîri

277
geçiş
102,7
milyonda
1.169.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi277113,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
zîri277277
zîrî22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zeber184610,838,904,23194,4
zemînde2519110,777,324,97207,5
zemînden188210,688,064,23169,7
zemînlerde121310,4110,133,46163,5
zemîn2226810,376,644,64161,1
zemînlerinde111110,2910,253,31156,4
zemînler889,8510,252,83113,7
zemînlerdir779,6610,252,6499,5
zemînleri7119,649,602,6485,1
hâkde7139,639,362,6481,6
kal‘ada258229,545,214,86132,9
destinde81129,406,442,8056,2
hükmünde165119,385,253,9085,9
zemîninde6639,186,862,4345,7
pâda458,869,932,0051,8
zemînlere458,869,932,0051,8
zemînlerin348,459,831,7338,1
serdâb3248,357,251,7224,6
zemîndir3248,357,251,7224,6
hâk3398,286,551,7121,5
kıyâmet3598,195,951,7019,0
pâyi3718,145,691,7017,9
lağımlar3788,115,551,7017,3
hükmündedir42018,104,601,9217,9
zemîni64428,104,052,3022,5
serâpâ98198,073,742,7830,2
çâk3968,045,251,6916,1
pâyı31058,015,121,6815,6
rûzı42387,994,361,9016,6
muhâsarada31107,995,051,6815,3
lâşei31127,985,031,6815,2
hîni53937,933,952,0918,1
lağım31307,924,811,6714,3
iri31447,874,661,6613,7
gârı31757,764,381,6512,6
kal‘aya89527,743,362,5522,9
fakîr32787,473,721,609,9
medfûn32837,463,691,609,8
kal‘adan57427,333,041,9612,3
olan336.7717,262,574,7863,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zîri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (277) →
EÇS VI 132a … sokaklarının ba‘zı yerlerinde cümle üç yüz altmış altı aded zîr-i zemîn kuyuları vardır. "Her gün birer kuyu buğday boşalup c …
EÇS IV 232a … rine katardı. Bunca benî Âdem gaşy olup kalırdı, bir niçesi zîr-i zeber olurdu. Hatta fakîr ekmekçibaşı havfinden sar‘a dutup …
EÇS IV 241b … yhî Hân, bunlar dahi cümle havâtînleriyle şehr-i Ahlat içre zîr-i zemînlerde serîrler üzre yaturlar. Târîhleriyle merkûmdur.
EÇS I 93b … e yedi hammâmı ve elli esnâf dükkânları vardır, cümle deryâ zîr-i pâda nümâyândır. Ve matbahı ve ıstablı pâdişâh sarâyında yo …
EÇS VII 112a … lur, değil ki benî âdem atdan yıkılup halâs ola. Ol at dahi zîr-i pây-i semendde ve benî âdem dahi atların ayakları altlarınd …
EÇS IV 286a … ve beğe mahsûs bir hammâmcığızı vardır. Gılâl anbârları ve zîr-i zemînleri ve müstevfâ cebehânesi ve on pâre şâhî topları va …
EÇS VIII 341b … çinde iken üçüncü gün İnebahtı kal‘asının piğadya cânibinde zîr-i zemîn mağârâlardan bir gece küffâr askere şebhûn edüp bir s …
EÇS IX Y36a … hevâsı letâfetinden âdem zekiyyü't-tab‘ olur. Bu medresenin zîr-i zemînlerinde dahi niçe câzibe sâhibi sâhib-i sulûk bî-ricâ- …
EÇS IV 338b … mişlerdi. Ammâ hizmet-i Bağdâd'da kalan eyâlet vezirlerinin zîr-i livâları hükûmetinde cümle yüz beş aded sancak beğleriyle k …
EÇS VII 79a … eyü oğlana bir sille-i pehlivânî eyle urdu kim fakîr mahdûm zîr-i zeber olup gûyâ sara‘ dutar gibi oldukda hemân huzzâr-ı mec …