İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zülâli

79
geçiş
29,3
milyonda
4.002.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7932,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
zülâli7979
zülâlı77
zülâlî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
enhârı129211,179,123,46129,6
hayevân41410,4610,252,0050,2
hayvân69010,188,152,4456,3
âbı461.9899,516,636,71335,9
mâi72619,406,842,6252,8
aynı63548,836,182,4239,7
dermedhi31528,736,401,7120,7
uyûnı42368,706,181,9726,5
hânedân31978,486,021,7119,2
çeşmei32318,315,791,7018,3
çâhı32658,165,591,7017,4
havzı32888,075,471,6916,9
derbeyânı57807,584,772,1523,5
revân34857,454,721,6713,9
sitâyişi35107,384,651,6613,6
cereyân71.3567,324,462,5330,0
yerden35467,304,551,6613,2
hayât37876,834,021,6311,1
nehri104.9856,023,102,7925,4
şehir31.6515,832,961,517,1
ubûr32.7765,112,211,364,5
şehri65.6785,092,171,918,8
eder34.2494,511,591,162,6
kal‘a34.5574,411,491,122,3
var47.6464,081,161,102,0
her35.9674,021,100,931,4
vardır48.5683,921,001,001,5
aded39.0463,430,500,510,3
cümle621.1973,210,270,420,2
olup417.2812,92-0,02-0,020,0
ammâ315.2292,68-0,25-0,330,1
ve28147.9192,63-0,31-1,261,4
ile323.7692,04-0,89-1,481,4
edüp323.9572,03-0,90-1,511,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zülâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (79) →
EÇS V 94a Hâtif-i Kudsî dedi târîhin ol dem anın / Nûş edelim zülâli Âl-i abâ rûhuna / sene 887
EÇS VI 34b Sitâyiş-i buheyre-i âb-ı zülâl-i Arnavud İskenderiyyesi
EÇS III 163b Der-beyân-ı âb-ı zülâl-i enhâr-ı hayevân
EÇS III 122b … z aded bundukânî filori-i ahmeri ihsân etdi. Hâlâ ol uyûn-ı zülâl-i cân-perverler ile ahâlî-i beled cân besleyüp du‘â-i hayr u …
EÇS IX Y301a–Y301b … fhar-i Mevcûdât bu bi’r suyu ile âbdest alup bâkî olan mâ-i zülâli yine kuyuya dökmüşlerdir. Ve bu bi’r içre "niyyetü'ş-şifâ" …
EÇS VII 126b … çeşme binâ kim anı görse Hızrî, / Reşk edüp anmaz idi âb-ı zülâli aslâ, / Oldu târîhine Zihnî kaleminden cârî, / Eyledik kâ‘i …
EÇS IX Y177a … lgûn verd-i handân-misâl yanaklı mahbûbeleri var kim âdemin zülâli iki yerden akar ve gören âşık olup mestâne-vâr bakar. Ve cü …
EÇS VI 39b … nukat-ı kerrâtla halk olaldan berü dağlarında karı ve âb-ı zülâli eksik değildir. Ve nehr-i Işkır bu Samakov yaylasından tulû …
EÇS III 23b–24a … dahi kırup bi-emri Hayy [u] Kadîr ol yerden Mîne Gölü âb-ı zülâli} zâhir olup hâlâ ol dahi bir buhayre-i âb-ı zülâldir. Andan …
EÇS IX Y190b … . Ve harem vasatında aşren fe-aşr bir havz-ı latîfinde âb-ı zülâli cereyân edüp cemâ‘at tecdîd-i vuzû‘ ederler.