İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zahmı

22
geçiş
8,2
milyonda
12.408.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi229,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
zahmı2222
zahmi22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hurde32558,477,491,7225,3
kadar34.2584,523,431,578,9
niçe37.0563,802,701,476,2
edüp323.9572,040,940,831,1
ve6147.9190,41-0,69-1,491,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zahmı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
EÇS VI 29b … ünden yaşlar cereyân edüp ellerinden ve ayaklarından eğseri zahmı yerlerinden kanlar cereyân edermiş.
EÇS IV 265b … leyüp pâreleyüp âhir mezkûr Kürd'e şu kadar yüz âdem birkaç zahm-ı mühlik irgirüp Kürd-i akûr kudurmuş kelb gibi köpek cengi e …
EÇS VII 24a … r yaylım top atup bu kadar atları ve bu kadar benî âdemleri zahm-ı hurde edüp bu kadar yüz âdem şehâdet şerbetin nûş ve bu kad …
EÇS X Y323a … kdur. Gâyet haşîn taşdır. Böyle iken yine Düldül'ün dişleri zahmı var bir taş teknedir. Hâlâ içinde arpa-misâl hurde taşlar v …
EÇS IV 216b … rûhan dahi zî-rûh kâh düşer ve kâh debelenir ve kâh kalkar, zahm-ı cıda ve mızrak ve sünü ve hıştdan merhûm olmuş benî Âdem'in …
EÇS X Y275a Nev zahm-ı hûn-feşânile dil kanlar ağladı
EÇS VI 125a … 'l-hareke olmağa başladı ve henüz cânım başıma çıkup atımın zahmı gûyâ benim ciğerime işledi ve bu hâl ile hakîrin ciğeri dâğ …
EÇS VI 120b … göğsünde şehâdet parmağın kaldırmış bulunup henim kurşumun zahmı yerinden al ve ala kan çekîde çekîde revân olmada bulunup c …
EÇS III 27b … âteşe yakup gulâmım buhûrlayup derhâl vec‘inden halâs bulup zahm-ı akreb yerinden sarı sular cereyân edüp gulâmım halâs oldu. …
EÇS VII 88a … ırk koyun kurbânlar edüp üç kîse riyâl guzâta tasadduk edüp zahm-ı rusâsdan halâs oldu.