İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zamân

664
geçiş
246,1
milyonda
443.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi664271,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,91

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vermeyüp6830411,176,838,17526,0
amân8051311,126,318,83555,6
ba‘zı1191.57710,765,2610,62647,3
süleymânı19379,798,034,34185,6
zâlı17309,658,174,11170,9
hayli175368,864,013,8763,1
mu‘ammer112728,594,363,1646,0
peygamberi8208,587,672,8172,8
ân156538,543,543,5446,6
gitmiş7548,326,042,6145,8
âhir147758,323,203,3337,3
zemîn92688,314,092,8234,4
vermez7798,275,492,5940,2
ba‘de71058,225,082,5736,2
niçe597.0567,972,095,8781,1
sâhibkırânı5107,937,992,2348,5
katl118257,922,762,8323,5
sâkin119087,842,622,7821,7
mürûr5597,825,432,1828,3
gayri151.5067,822,343,1124,7
kuvveti62607,733,552,2418,7
zîrâ263.5897,651,883,7130,0
küffâra51927,583,732,0716,7
mutasarrıf52267,523,492,0415,2
u10117.4347,511,566,6385,8
kal‘aya99527,512,262,3814,1
küffârı99627,502,252,3713,9
mûsâ64437,472,782,0913,0
tuğyân4997,424,361,9016,7
imiş121.6477,411,892,5314,0
feth142.0567,401,792,6614,9
mu‘attal41227,384,061,8815,1
şimdi65627,332,442,0010,5
sefere41907,263,421,8111,8
seyâhat42127,233,261,7911,0
olur306.0127,201,343,3219,6
rüstemi3167,186,571,7122,0
dükeli3227,166,111,7119,9
kefri3227,166,111,7119,9
revân54857,162,391,818,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zamân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (664) →
EÇS IV 283b … allinde Allahümme âfinâ ejder-i heft-ser olurdu. Ammâ gayrı zamân halûk u halîm ü selîm olup pek gazab-âlûd olsa, "Bre âdem", …
EÇS VII 66a … iz mahallerde serhadliler fursat bilüp elçi çıkmadı deyü ol zamân vilâyetler ururlar. Hemân siz katanalarınız görün" dedikde …
EÇS III 102b–103a … yoldaşları ve hânda olan âdemlerimiz kurşuma dutsunlar. Bir zamân dâsitân-ı dûstân söylene. Hemân sultânım, cümle tevâbi‘ât [ …
EÇS V 94b … aded dendân-ı bedendir. Handakı kesme kaya sarp handakdır. Zamân ile içinden deryâ dolaşır imiş, hâlâ handak içinde suyu yok …
EÇS V 69a … re Erdel kralının şebeş kal‘asına ve Logoş kal‘asına amân u zamân vermeyüp kal‘ateyn-i seddeyn-i metîneyn feth olup içlerine …
EÇS VII 70a … yâ dalaşırlarken birbiri mecrûh olup acısından sızladıkları zamân gûyâ lisân-ı hâl ile "Vay ayağım" deyü feryâd etdikde âdemi …
EÇS VI 66a "Bu Süleymân-ı zamân bir cihângîr pâdişâh-ı Âl-i Osmân'dır. Gelün bu kal‘ayı ahd …
EÇS III 118b … bu mahallenin buzu bi-emrillah gâyet rakîk olur. Ammâ ba‘zı zamân niçe kızaklar buna geçüp gark olur. Ve niçe âdemler kızak k …
EÇS X Y251a … Abdurrahmân Paşa kendüye sancak beğliği ihsân eyledi. Niçe zamân mutasarrıf olup sefer eşmeğe iktidârı olmayup Medîne-i müne …
EÇS IV 374a … stânîdir. İçlerinde aslâ Yezîdîleri yokdur. Görseler amân u zamân vermeyüp Yezîdîyi katl ederler. Ammâ Acem ile müşâ olmak il …