İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zarîf

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
65
geçiş
24,1
milyonda
4.815.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6526,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
herîfi208412,1010,274,47250,8
nüktedân91811,7911,343,00129,2
nazîf117511,339,573,31125,9
herîf66810,538,842,4462,2
ârif32610,089,231,7332,8
latîf77868,075,532,5940,1
eyitdi33287,975,571,7017,3
lisânı61.4327,044,442,3425,6
eydir36907,024,501,6613,0
halkı41.3356,553,961,8714,5
çelebi39856,553,981,6211,0
ü3011.2956,443,785,08103,3
pâre42.3145,783,171,7810,5
olur36.0124,021,371,062,0
vardır38.5683,510,860,780,9
andan38.9483,450,800,740,8
iki39.4173,370,730,680,6
ve44147.9193,280,632,347,7
u517.4343,230,570,730,7
ammâ315.2292,680,030,040,0
olup317.2812,50-0,15-0,190,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zarîf” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (65) →
EÇS X Y442b Ve mahbûb u mahbûbelerine nihâyet yokdur. Gâyet şîvekâr zarîf ü latîf güzeli olur.
EÇS VIII 361a … ttâ bir sâhibü'l-hayr topun ağzına bir kapu etdirüp herîf-i zarîf topun ağzını hânesi gibi açup kapayup sâkin olur. El-hâsıl …
EÇS IV 265b–266a Herîf-i zarîf eyitdi: "Bizim hâlimiz ve hânın hâl-i pür-melâli köpek hâli …
EÇS IV 221b … yılandan kamçı urur, kâhî iner kâhî biner, gûyâ bu herîf ü zarîf gûnâ-gûn lu‘bedebâzlık eder. Anınçün cümle halk buna hande …
EÇS IV 208b … demleri vardır. Ve cümlesi şûh u şengül ü şakrak ve nedîm ü zarîf ve nükteşinâs u tîz-fehm âdemleri vardır. Mehâbet ü salâbet …
EÇS X Y411a … Gördüm ki abdâlân-ı Bektaşiyândan iki kalender-simâ ve iki zarîf zinde tüvânâ ve ârifân u âşıkân-ı Hudâ karşudan nümâyân olu …
EÇS X Y173a … şâh'dır, ibtidâ kürkü ters geymek andan kaldı. Ba‘dehu halk zarîf olup tüğün içeri geymeğe başladılar. Ammâ hâlâ Dağıstân ve …
EÇS IX Y249a … e (---) târîhinde müceddeden bir tarh-ı nazîf ve bir tarz-ı zarîf kâ‘a ve havz u şâzrevânlar ve müte‘addid kâşî hücreler ve g …
EÇS X Y450b Hemân herîf-i zarîf beni görünce Arab sanup,
EÇS VI 55a Bir zarîf ü nahîf çelebi idi, ammâ ehl-i ilm ve fâzıl ve kâmil ve âli …