İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zebun

11
geçiş
4,1
milyonda
21.583.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,37
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
zebûn·4343
zebun10111

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zebun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bügdüz3412,6814,491,7357,6
ḳanlu33611,0311,321,7341,4
depegöz34110,8811,131,7340,6
oldı916410,7210,723,00117,2
elinde63379,149,092,4564,2

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zebun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
DK VI 94 kişi sözin söyledükde sen orada ṭurasın öginesin ḳan ṭuralı zebun oldı at ardına aldum çıḳdum diyesin gözüm döndi köŋlüm gitd …
DK VIII 22 … in alup yidi kerre yirine getürdi oġuz depegöz elinde ṭamam zebun oldı vardılar dede ḳorḳutı çaġırdılar anuŋ-ıla ṭanışdılar g …
DK VI 60 … u selcen ḫatun işarat ider görmez-misin seni deve burnından zebun olur didiler bilmez-misin ṣaru ṭonlu selcen ḫatun köşkden b …
DK VIII 23 selam virdi aydur oġul depegöz oġuz elüŋde zebun oldı buŋaldı ayaguŋ ṭopraġına meni ṣaldılar saŋa kesim vire …
EÇS VII 96b … d'daki Ca‘ber kal‘ası boğaz[ı] ve nehr-i Cayık'da Maskov'un Zebun kal‘ası boğaz[ı] ve nehr-i Edil'de yine Maskov'un Heşdek ka …
DK VIII 20 … nlu mamaḳ elinde helāk oldı bıyıġı ḳanlu bügdüz emen elinde zebun oldı
DK VIII 31 … ḳara göne elinde zebun oldı bıyıġı ḳanlu bügdüz emen elinde zebun oldı aġ ṣaḳallu baban aruza ḳan ḳuṣdurdı meydan yüzinde ḳar …
DK VIII 19 … ya başına ṭar oldı ḳazanuŋ ḳardaşı ḳara göne depegöz elinde zebun oldı düzen oġlı alp rüstem şehid oldı
DK IX 59 … den ikisi ḳarvaşdılar ṭartışdılar kāfirüŋ güçi ziyada oġlan zebun oldı allah ta'ālaya yalvarup ṣoylamış görelüm niçe ṣoylamış …
DK VIII 31 alplar başı ḳazana bir żarb urdı ḳardaşı ḳara göne elinde zebun oldı bıyıġı ḳanlu bügdüz emen elinde zebun oldı aġ ṣaḳallu …