İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zemîn

268
geçiş
99,3
milyonda
1.206.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi268109,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âsumân616712,5410,167,80832,2
dir8830312,308,519,36895,1
bûs3329410,917,145,70265,5
zîri2227710,376,644,64161,0
âsımân101110,2010,163,16136,1
rûyı195589,565,424,26106,5
halîfei7529,497,402,6358,9
güm7739,396,922,6253,9
sadâsından5329,097,622,2243,7
ka‘rı61328,945,842,4137,1
âsumânı498,899,132,0044,8
atılup61518,875,642,4035,4
lerzenâk4148,868,491,9940,4
fitilden4238,827,771,9935,9
gürleyüp4518,686,631,9829,1
ra‘dvâr4648,626,301,9727,3
âteş73638,514,602,5431,4
yenâbî‘i358,499,561,7336,1
germâbhâyı368,499,301,7334,5
rûyi4998,485,671,9623,8
dursun3168,447,881,7227,4
sadâyı52168,404,862,1624,2
lerzân3248,407,301,7224,8
zamân96648,314,092,8234,3
kopdu3458,296,391,7120,9
şâdumânları3488,286,301,7120,5
ditreyüp3518,276,211,7120,1
atdı3668,205,841,7018,5
buldurup3798,155,581,7017,4
toplar75428,154,022,4826,0
mürtefi42138,094,561,9217,7
allâh’a3958,085,311,6916,3
çâk3968,085,301,6916,3
tüfengler31078,035,141,6815,6
nakşı53648,024,112,1119,2
top111.1398,003,603,0434,9
gülbângı31357,934,811,6714,3
rehâ31597,854,571,6613,3
kumsal31697,814,481,6513,0
ü7811.2957,793,127,82202,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zemîn” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (268) →
EÇS VII 42b … ca'ya vardıkda Budin'den bir yaylım toplar dahi endâht olup zemîn ü âsumân lerzenâk olup elçi paşa kendü askeriyle Budun'un i …
EÇS VII 169b–170a … ucunda beyâz mermer sütûndur. Bu sütûnda mühr-i hattı gibi zemîn hatt-ı tarz-ı kadîm ile, "Kırk sene pâdişâh olup beş yüz yı …
EÇS VIII 201a … oyup kal‘a-i Akkirmân'dan ol kadar top şâdımânları oldu kim zemîn ü âsumân lerze-nâk oldu.
EÇS IV 271b … sinde seni leşler içre çıkarup âzâd etdim" dedikde Kara Alî zemîn bûs edüp,
EÇS IV 252b … u dîvâr üzre asla top yokdur ve bu dîvârın iç yüzünde zîr-i zemîn içre kârgîr binâ yollar vardır kim hîn-i muhâsarada düşman …
EÇS VIII 313a Mezkûr Hunkâr câmi‘inin cenûbîsi tarafında bir âlî zemîn üzre câmi‘-i zîbâdır, ammâ Hünkâr câmi‘inden sehel küçükdür …
EÇS IV 273a Ammâ Hizân beği berk-i hazân gibi dir dir ditreyüp zemîn bûs etdiklerinde Paşa birinin yüzlerine bakmayup bir dakika …
EÇS VII 48b … ffârları bir fitîlden bin yedi yüz pâre toplara âteş edince zemîn ü âsumân dir dir ditreyüp gidi kal‘a murğ-ı semender-vâr ât …
EÇS IX Y319a … hr-i âlem-tâb münevver olup at süheyli ve cemâl süheylinden zemîn ü âsumân ra‘d-vâr gürleyüp sadâları evce peyveste olur.
EÇS IV 214b … şa bir savaş-ı perhâş etdiler kim semâdaki kerrûbiyânlar bu zemîn Melek Paşasının cengine engüşt ber-dehen etdiler. Ol arbede …