İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zemîni

442
geçiş
163,8
milyonda
730.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi442180,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
zemîni442442
zemînî55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eşkâli11557111,867,2610,65957,9
vâsi‘atü’laktâr185310,228,024,23171,2
derbeyânı4078010,075,296,16217,8
mahsûldârdır10359,427,773,1591,0
rahîsatü’leş‘âr10359,427,773,1591,0
mürtefi122139,235,433,3867,5
mahsûldâr111679,215,653,2565,4
mahsûldârda8189,158,412,8281,5
çemenzâr134178,954,573,4557,9
düz102688,854,833,0548,1
kazup81378,825,482,7645,6
kal‘ai907.7338,493,158,42236,0
vâki151.1218,303,353,4942,9
şûre4178,167,491,9934,6
dersıfatı4228,147,121,9932,3
şehrin171.5878,103,033,6241,8
aslında4368,106,411,9828,1
zîri62778,104,052,3022,5
çemenzârı4418,086,221,9727,0
sahrâyı96468,083,412,7226,4
hevâdâr4518,055,901,9725,2
lâlezâr4638,025,601,9623,5
depeli4698,005,471,9522,7
sâfî63307,993,792,2720,5
topraklı4877,955,131,9420,9
sitâyişi75107,913,392,3920,3
vâkı63757,913,612,2519,1
vâsi97937,903,112,6523,0
rûyı75587,843,262,3719,2
dârı87097,833,112,5020,4
hâki87127,833,102,5020,3
kal‘ası212.6847,782,583,8240,3
kenârında121.3477,782,772,9525,6
mahsûldâra367,788,581,7331,5
oynak367,788,581,7331,5
beğenüp3247,726,581,7121,8
mermeri41857,714,041,8815,0
çemenzârda3297,716,301,7120,6
bîhâsıl3367,685,991,7019,3
sûrı53627,673,402,0214,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zemîni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (442) →
EÇS II 300b–301a … aşk-ı Hüseyn deyü ol kadar şerha çeküp kanlar akıdırlar kim zemîn-i sebze-zâr, hûn-alûd olup lâle-zâr olur. Niçe bin aşıkân kel …
EÇS VIII 206b Der-beyân-ı eşkâl-i zemîn-i şehr-i Ferecik
EÇS X Y442b … olan kazık boynuz hayvân kazığında bağlı dururken bir kerre zemîni koklayup başın havâya kaldırup bir kerre hırz-ı cân ile hım …
EÇS VI 170a … idir. Şehirden taşrası kış köyleri çamur deryâsı olur, zîrâ zemîni alçakdır.
EÇS IV 339b Sitâyiş-i zemîn-i eşkâl-i cirm-i kal‘a-i Bağdâd-ı ferah-âbâd-ı behişt-âbâd
EÇS IV 205b … rında kurâ vü büldândan ve besâtîn ü mezâri‘âtdan bir hatve zemîn-i hâliye yok idi ve bu mezkûr nühûrlar içre azîm gemiler ta B …
EÇS VIII 286a–286b Eşkâl-i zemîn-i kal‘ası : Leb-i deryâda bir sedd-i metîn yalçın kaya üzre d …
EÇS II 305b–306a … -i Seylân'dır kim tâ zirve-i a‘lâsında ilâ kıyâmı'd-deverân zemîn-i İrân {ber-devâm olalı} ol kûh-ı bülend üzre berf zâ’il olma …
EÇS V 100b … r, lâkin dağlar içre kal‘ası harâb olmağile dizdârı yokdur. Zemîn-i şehri bir hıyâbânlı kûh-ı pestin dâmeninde bir vâsi‘ düz sa …
EÇS V 20a Der-fasl-ı eşkâl-i zemîn-i kal‘a-i Tokat