İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zenc*

53 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
324
geçiş
120,1
milyonda
53
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi320130,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,45
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zencîr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bendi5116711,738,317,12504,4
esîri4017311,367,916,30369,6
keşânberkeşân10559,767,563,1586,9
bağlı111009,736,843,2983,8
gümüş143519,415,383,6577,6
demir241.0009,214,644,70109,1
bend102329,205,493,0957,0
bağlayup102639,125,313,0854,5
altun251.1499,124,504,78108,9
pranka5118,938,892,2354,3
murassa71638,885,482,5939,8
dilhaste5468,796,822,2237,9
eğerli5628,736,392,2134,8
kayd72528,644,852,5533,8
bestei488,629,022,0044,5
asılmış4138,608,321,9939,6
yaldızlı4408,496,701,9829,7
ellerinde73228,474,502,5330,4
mücevher62378,454,722,3627,9
çatal51648,394,992,1725,0
servi51828,344,842,1624,0
kalınlığı4928,305,501,9622,9
çekerlermiş348,239,611,7337,2
bini41188,215,141,9420,9
dumbistân388,218,611,7331,1
zînli388,218,611,7331,1
imrân3138,197,911,7227,7
karanfîl3138,197,911,7227,7
çekilmiş3148,187,801,7227,2
makyûd3168,187,611,7226,3
melikine3198,167,361,7225,1
eşik3228,157,151,7224,2
darçın3258,146,961,7223,4
ketağaç3308,126,701,7222,2
giriftârı3348,106,521,7121,5
altışar41598,084,711,9218,5
cevâhirli3398,086,321,7120,6
maslûbdur3428,076,221,7120,2
çekerek52928,064,162,1119,5
cevâhir41728,054,601,9217,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (324) →
EÇS VIII 269a … kâmil on beş arşın tavîl balık kemiğidir kim ibret-nümâdır. Zencîrler ile kapu kemeri altında maslûbdur. Ammâ böyle bir balık kem …
EÇS II 292b … da dibi ince, yukarısı sahrâ-yı azîm gûyâ mantar gibi yâhûd zencef ütücüsü mermeri gibi ince belli, evc-i âsumâna ser çekmiş a …
EÇS IV 299b … en atına bindirüp eşik karnı altından hânın pâylarına demir zencîrler ile bend edüp kırk nefer kimesneyi dahi cümle atlar üzre si …
EÇS VIII 296a … gözleri önünde cümle guzât-ı serdengeçdiler mezkûr toplara zencîr bağlayup hâh-nâ-hâh keşân-ber-keşân topları çekerken altı b …
EÇS VII 187b … ‘nî arabaları kal‘a gibi tabur yapmak içün birkaç yüz kulaç zencîrler peydâ edüp azm-i râh etmeğe âmâde oldukda Azak kulundan cüm …
EÇS I 200b … . Bunlar bedesten hâricinde hidmet ederler, bedestenin dörd zencîrli kapusundan içeri giremezler, ancak taşradaki esnâflara hidm …
EÇS VII 170a … rallar cülûs etdikde teberrüken birer dâne murassa‘ altunlu zencîr korlar.
EÇS VIII 296b … eşüp bu imdâd gelen asâkir-i İslâmı ve on bin aded ayakları zencîrli pâyzenleri görüp âlem-i hayretde kalup kal‘adan bir top ve …
EÇS X Y442b … dâ refîkımızdan su’âl etdim. Nîl'den bir fırka Dumbistân ve Zencistân içinden cereyân ederek gelür, deyü cevâb etdi.
EÇS VII 95b … birlerine Tuna üzre kat-ender-kat âdem kolu kalınlığı demir zencîrleri karşu karşuya bağlayup bir gemi değil bir çırnık bile geçem …