İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zer

63
geçiş
23,3
milyonda
4.955.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
203
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAHEÇSToplam
zer·6363
zėr2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zîvere141912,4511,953,74218,9
zîver91311,9211,863,00138,7
sîm1611911,499,493,99181,3
âvânî66010,649,062,4464,1
belîka3310,5412,391,7351,5
hâtıb3310,5412,391,7351,5
müstağrak72369,587,312,6357,3
cevâhir41729,126,961,9830,8
mücevher42378,776,501,9828,2
murassa31638,766,621,7121,7
dükkânların32108,496,261,7120,2
gark54858,225,792,2030,4
müzeyyen51.1477,084,542,1422,0
ü4511.2957,024,416,39193,6
oğlu37596,904,401,6512,6
kîse31.1886,303,761,6010,1
ile1923.7694,712,103,3426,6
üzre611.8894,041,431,544,4
olan36.7713,851,251,001,7
u717.4343,711,101,413,3
edüp823.9573,450,841,252,3
ve43147.9193,250,642,347,8
olup517.2813,240,630,790,8
cümle521.1972,950,340,470,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“zer” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (63) →
EÇS VIII 379a–379b … ûn yâdigâr-ı zî-kıymet mutallâ çerâğ-ı musanna‘lar ve sîm ü zer âvânî şem‘dân ve buhûrdân ve gülâbdânlar 379b ile müzeyye …
EÇS I 186a–186b … hümâyûn alayında dahi bir alay-ı azîm müzeyyen ederler kim zer ü zîverlerinden çeşm-i benî âdem hîrelenir. Seyishâneler ve …
EÇS X Y55b … yedi bin Mısrî kîse pâre çıkdı ve on iki bin kîse mümessek zer ü hâlis ahz olundu.
EÇS X Y13a Ba‘dehu Ebî Zer ile Belîka(?) oğlu Hâtıb, Mukavkıs tarafından gelüp Hazret- …
EÇS X Y159a–Y159b … âk-i Mısır'da altun biter, dediklerinin aslı bir kîle hubûb zer‘ ederler, yigirmi kîle mâl biter, fürûht edüp altun eder.
EÇS I 168a … , bunlar cümle müslimlerdir, tahtırevânlar üzre dükkânların zer [ü] zîver ile tezyîn edüp ve gûnâ-gûn oyma kâğızlar ile mün …
EÇS X Y13a … tıncı senesinde Hudeybiyye gazâsından mansûr u muzaffer Ebî Zer ile Belîka(?) oğlu Hâtıb huzûr-ı Resûlullâh'a gelüp yine bu …
EÇS VII 130a … dır. Niçe yüz gûne şam‘dân ve buhûrdân ve çerâğdân ve sîm ü zer kanâdîller ile ârâste ve ibrîşim hâlîçeler üzre merkad-i pü …
EÇS I 59a … ki tâ haşr, / Tefâhur edinür ahdiyle eyyâm. / Kuşanup tîğ-ı zer geçdikde tahta / Sipâha genc-i bî-had kıldı in‘âm / Atâ-bah …
EÇS X Y213a … yân u beyân olur. Zîrâ herkes neye mâlik ise cüz‘î ve küllî zer ü zîverin ve cevâhir murassa‘âtın ve ibret-nümâ metâ‘ların …