İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ziyan

17
geçiş
6,3
milyonda
14.690.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası17446,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
ziyan17·17
ziyân·44

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nerse44111,1410,922,0053,1
ḳılmaḳ55611,1310,792,2365,4
ḳılmaz33310,9410,821,7339,3
aḍın41649,508,922,0041,7
belgülüg32018,828,211,7328,3
ḳıldı42788,808,161,9937,4
olarḳa33727,987,321,7224,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ziyan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
KuT T. 25/1b3 … uḳ şad bolurlar anıŋ birle eger serse sizler sakınsa sizler ziyan ḳılmaz sizke olarnıŋ alları nerse. ol taŋrı ol kim ḳılurlar …
KuT T. 26/80b3 … ni kim kim tutsa yekni dost taŋrıda aḍın çın-oḳ ziyan ḳıldı ziyan ḳılmaḳ belgülüg
KuT T. 36/29b2 … lar kim taptılar: bütünlükin ziyanlıġlar anlar tururlar kim ziyan ḳıldılar özleriŋe hem boḍunlarıŋa ḳopmaḳ küninde bilgil zal …
KuT T. 33/56a2 42 bu kün umaslar amarıŋız amarıge asıġ ḳılmaḳ azu ziyan ḳılmaḳ aytur-miz anlarḳa kim küç ḳıldılar: tatıŋlar ot ḳını …
KuT T. 29/30a2 … çıḳmasa sizler ḳınayur sizni açıtġan ḳın boḍunnı sizde aḍın ziyan ḳılmaz siz aŋar nerse taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol
KuT T. 38/85a1–2 9 tattılar işiniŋ ḳatıġlıḳı boldı işiniŋ soŋı ziyan
KuT T. 37/22a1 … af ḳıldılar yalavaçḳa belgürmişde kiḍin olarḳa köni yol hiç ziyan ḳılmaz taŋrıḳa nerse yoḳ ḳılur ʿamellerini
KuT T. 34/87b1 … r özleriŋe boḍunlarıŋa ḳıyamet künde [88a1] bilgil ol ök ol ziyan belgülüg turur
KuT T. 36/103b1 … meliki yerlerniŋ meliki ol kün aḍaḳın bolur ḳıyamet ol kün ziyan ḳılur azıtġanlar
KuT T. 26/76b3 … ögür olardın kim ḳışurmaḳḳa seni ḳışurmazlar meger özlerini ziyan ḳılumazlar saŋa nersedin ıḍtı taŋrı seniŋ üze bitigni üstüv …