İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

derece isim

8 geçiş 6 biçim 1 eser KuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Derece, mertebe, rütbe: “uluġraḳ derece taŋrı üskinde” Tanrı katında daha büyük derece; “dereceler andın yarlıḳamaḳ hem rahmet” ondan dereceler, bağışlanma ve rahmet; “olarḳa dereceler iḍileri üskinde” onlar için Rableri katında dereceler (vardır); “kötürdümiz amarılarıŋa amarıda üstün derecatlar” kiminizi kiminizin üstüne derecelerle yükselttik; “anlarḳa kim bėrildiler bilig derecat” ilim verilenlere dereceler (verir). Tanıklar: KuT4

derecat (Arapça çoğul) biçimi de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): derece — yalın hâliyle 69 kez

Çekimli biçimler (5):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/63a1 … uḳ ḳıldı taŋrı toḳuşġanlarḳa malları birle et-özleri birle oldruġlılar üze derecedin ḳamuġḳa vaʿde ḳıldı taŋrı eḍgü körklüg vaᶜde artuḳ ḳıldı taŋrı toḳuşġanlar …
Ku. T. 26/64a3 96 Dereceler andın yarlıḳamaḳ hem rahmet ü maġfiret ėrür taŋrı örtgen ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 28/65b3 4 bu ögür ḳamuġ kirtgünügliler ol rast olarḳa dereceler iḍileri üskinde yarlıḳamaḳlıḳ hem ruzi tüzün
Ku. T. 29/15a1 … kesildiler toḳuştılar taŋrı yolı içinde malları birle özleri birle uluġraḳ derece taŋrı üskinde bu ögür olar ḳurtuluġlılar
Ku. T. 36/49b2 … tirigliklerini yaḳın tiriglik içinde kötürdümiz amarılarıŋa amarıda üstün derecatlar tutsun üçün amarı birle amarını efsus iḍiŋniŋ rahmeti yaḫşıraḳ andın kim t …