Tanım
- Sıkılmak, bunalmak, usanmak: “ilig bir kün oldrup özi yalŋuzun / ewin ḳıldı ḫali irikti özün” hükümdar bir gün yalnız oturup evini boşalttı, canı sıkıldı; “ne irsel turur terk irikse tezer” (talih) ne kadar dönektir, çabuk usanırsa kaçar; “köŋül birdim erse irikti iwe” gönül verdimse de (dünya) çabucak usandı; “muŋumḳa tayançım irikse awınç” sıkıntımda dayanağım, bunaldığımda tesellim. Tanıklar: KB3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): irik- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 548 | yayıġ ol bu devlet iter hem buzar / ne irsel turur terk | irikse | tezer |
| KB 765 | … ‘ADİL SIFATIN AYUR / / ilig bir kün oldrup özi yalŋuzun / ewin ḳıldı ḫali | irikti | özün |
| KB 1005 | … TOLDI CEVABI İLİGKE / / bu ay toldı aydı üküş söz ol ol / ayıtmadı sözlep | irikse | köŋül |
| KB 1172 | mini ardı dünya oḳıdı sewe / köŋül birdim erse | irikti | iwe |
| KB 3773 | igimke şifa sen saḳınçḳa sewinç / muŋumḳa tayançım | irikse | awınç |
Aynı gövdeden maddeler
“irik” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).